logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

1. Jak często występują choroby układu krążenia?

  • Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce, a także główną przyczyną przedwczesnej śmierci
  • Są odpowiedzialne za 46% zgonów
  • W 2010 r. z powodu chorób układu krążenia zmarło 174 003 osoby
  • Zmiany miażdżycowe rozwijają się już w dzieciństwie

2. Co to jest i jak się objawia miażdżyca?

1. Co to jest miażdżyca?

  • TĘTNICA – naczynie krwionośne dostarczające krew z serca do narządów (np. mózgu)
  • MIAŻDŻYCA toprzewlekła choroba tętnic, polegająca na gromadzeniu w ich ścianie komórek zapalnych i cholesterolu (substancji tłuszczowej). Prowadzi do tworzenia blaszek miażdżycowych, które powiększając się coraz bardziej zwężają, a nawet zamykają światło tętnicy, przez co utrudniają transport tlenu i substancji odżywczych do tkanek.
  • Blaszki miażdżycowe rozwijają się w różnych tętnicach w organizmie.[link do Strona 3.1.2.2]

2. Jakie choroby powoduje miażdżyca?

Miażdżyca przez wiele lat nie daje żadnych objawów i ujawnia się dopiero w chwili wystąpienia groźnych powikłań.

W zależności od tego, gdzie się znajduje zmieniona tętnica, miażdżyca może prowadzić do rozwoju różnych chorób, między innymi:

  • ZWĘŻENIA TĘTNIC WIEŃCOWYCH (odżywiających serce) - powodują CHOROBĘ WIEŃCOWĘ, która najczęściej objawia się bólem za mostkiem pojawiającym się w trakcie wysiłku fizycznego, stresu lub pod wpływem zimna. Dlasze zwężanie oraz zamknięcie się tętnic wieńcowych prowadzi do ZAWAŁU SERCA [link doStrona 3.1.2.3]
  • ZWĘŻENIA TĘTNIC SZYJNYCH (prowadzących krew do mózgu) - doprowadzają do UDARU MÓZGU [link do Strona 3.1.2.4]
  • ZWĘŻENIA TĘTNIC KOŃCZYN DOLNYCH – prowadzą do niedokrwienia kończyny, co objawia się bólem nóg pojawiającym się początkowo przy chodzeniu na większe dystanse, następnie po coraz mniejszych odległościach, aż w końcu stałych bólem tzw. spoczynkowym, co grozi koniecznością AMPUTACJI NOGI
  • POSZERZENIE AORTY – znacznie poszerzona aorta tworzy TĘTNIAKI, których ściana jest rozciągnięta i osłabiona i może pęknąć, co prowadzi do wykrwawienia się.

3. Co to jest zawał serca?

ZAWAŁ SERCA tomartwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem. Powstaje zwykle na skutek pęknięcia blaszki miażdżycowej w tętnicy wieńcowej (odżywiającej serca). Gdy blaszka pęka, tworzy się wokół niej skrzeplina (złożona z płytek krwi i włóknika), która zamyka naczynie wieńcowe i całkowicie blokuje napływ krwi do mięśnia sercowego

W wyniku niedokrwienia komórki mięśnia sercowego (tzw. kardiomiocyty), początkowo przestają się prawidłowo kurczyć, a następnie rozpadają się, przez co znajdujące się w nich substancje przedostają się do krwi. Przykładem takiej substancji jest troponina, którą wykrywamy we krwi pacjenta z zawałem serca. W miejsce martwych kardiomiocytów z czasem pojawia się blizna.

4. Co to jest udar mózgu?

UDAR MÓZGU tomartwica tkanki mózgowej wskutek uszkodzenia zaopatrujących ją naczyń krwionośnych, powodująca szybko rozwijające się zaburzenia funkcji mózgu, takie jak niedowłady czy zaburzenia mowy.

Wyróżniamy 2 rodzaje udaru mózgu:

  • udar niedokrwienny, czyli zawał mózgu – stanowi około 80% udarów, jest spowodowany zamknięciem tętnicy wskutek zmian miażdżycowych lub zatorowych
  • udar krwotoczny – występuje rzadziej, jest to uszkodzenie mózgu przez krew wypływającą z pękniętego naczynia w mózgu

5. Jak się objawia zawał serca?

Najczęściej zawał serca objawia się bólem w klatce piersiowej, który:

  • ma charakter pieczenia lub ucisku za mostkiem
  • jest rozlany, a nie punktowy, tzn. że nie można wskazać miejsca bólu jednym palcem. Dlatego osoba z zawałem serca zazwyczaj wskazuje miejsce bólu, przykładając całą pięść do mostka.
  • trwa na ogół ponad 20 minut; może się utrzymywać stale lub ustępować i nawracać wielokrotnie.



U niektórych osób (zwłaszcza starszych i chorujących na cukrzycę) zawał serca może objawiać się nietypowo i zamiast bólu za mostkiem, może wystąpić:

• ból lub dyskomfort w żuchwie, szyi, plecach, ręce lub barku
• ból brzucha z towarzyszącymi nudnościami lub wymiotami
• duszność (brak tchu)
• obfite zimne poty
• osłabienie, zawroty głowy
• lęk przed zbliżającą się śmierci
• zasłabnięcie, utrata przytomności.

6. Jak się objawia udar mózgu?

W zależności od tego, w którym miejscu mózgu dojdzie do jego martwicy (które naczynie w mózgu zostanie uszkodzone) i za jakie funkcje ta część mózgu odpowiada, udar mózgu może się objawiać w różny sposób. Do najczęstszych objawów udaru mózgu należą nagłe:

  • osłabienie kończyn po jednej stronie (np. prawej ręki i prawej nogi)
  • opadnięcie kącika ust
  • brak rozumienia mowy lub możliwości wypowiadania się
  • pojawienie się bełkotliwej mowy
  • zaburzenie równowagi i chodu
  • zaburzenie czucia po jednej stronie ciała
  • upośledzenie pola widzenia

7. Co robić jeśli wystąpią objawy zawału serca lub udaru mózgu?

  • Leczenie zawału serca lub udaru mózgu należy rozpocząć jak najszybciej (liczy się każda minuta)!
  • W przypadku podejrzewania objawów zawału serca lub udaru mózgu (nawet jeśli nie jest się do końca pewnym) należy jak najszybciej wezwać karetkę Pogotowania Ratunkowego
  • Aby wezwać karetkę zadzwoń pod numer alarmowy : 112 lub 999!
  • Karetka jest jedynym bezpiecznym środkiem transportu do szpitala, ponieważ już w czasie drogi można rozpocząć leczenie chorego. Ponadto, jeśli doszłoby do zatrzymania krążenia (sytuacji, kiedy serce nagle przestaje pracować), personel karetki posiada odpowiednią wiedzę i wyposażenie, aby przywrócić serce do pracy.
  • Oczekując na karetkę poleć choremu położyć się lub usiąść. Nie zostawiaj go samego!
  • Pamiętaj, że dzwoniąc po Pogotowie Ratunkowe możesz uratować życie!

3. Co warto wiedzieć o czynnikach ryzyka?

1. Co to są czynniki ryzyka?


CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - to cechy indywidualne oraz elementy stylu życia, zwiększające ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, takich jak zawał serca lub udar mózgu

2. Na czym polega profilaktyka chorób układu krążenia?

profilaktyka chorób układu krążenia oznacza zapobieganie wystąpieniu chorób układu krążenia dzięki wczesnemu rozpoznaniu ich czynników ryzyka i ich modyfikacji

3. Które czynniki ryzyka chorób układu krążenia możemy modyfikować, a które nie?

MODYFIKOWALNE CZYNNIKI RYZYKA – to takie, na których wystąpienie mamy wpływ, należą do nich:

• nadwaga i otyłość
• mała aktywność fizyczna
• nieprawidłowa dieta
• nadciśnienie tętnicze
• zwiększone stężenie cholesterolu
• cukrzyca
• palenie tytoniu
• nadużywanie alkoholu, stosowanie narkotyków, dopalaczy
• depresja, stres
• zakażenie wirusem grypy

NIEMODYFIKOWALNE CZYNNIKI RYZYKA – to takie, które od nas nie zależą, czyli:

• wiek
• płeć

przedwczesne wystąpienie zawału serca lub udaru mózgu w rodzinie,
tzn. u brata lub u ojca <55. rż, u siostry lub u matki <65. rz.

4. Co to są główne czynniki ryzyka?

Główne czynniki ryzyka to te, które rozwijają się w wyniku niezdrowego stylu życia i bezpośrednio prowadzą do rozwoju chorób układu krążenia, takich jak udar mózgu czy zawał serca.

Wpływ niezdrowego stylu życia na rozwój głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz wystąpienie zawału serca lub udaru mózgu przedstawiono na poniższym schemacie.

Rys. Od nieprawidłowego stylu życia do zawału serca i udaru mózgu

4. Do czego służą tablice SCORE?

1. Co to jest ryzyko sercowo-naczyniowe?

Ryzyko sercowo-naczyniowe oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia u danej osoby choroby sercowo-naczyniowej w określonym czasie. Każdą osobę można przypisać do jednej z określonych grup ryzyka: bardzo dużego, dużego, umiarkowanego lub małego, uwzględniając występowanie u niej choroby układu krążenia lub jej czynników ryzyka.

2. Do czego służą tablice SCORE?

Tablice SCORE służą do oceny indywidualnego ryzyka zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych w ciągu następnych 10 lat, na podstawie występujących u danej osoby czynników ryzyka chorób układu krążenia takich jak: wiek, płeć, palenie tytoniu, ciśnienie tętnicze skurczowe, cholesterol całkowity. Ryzyko odczytane z tablicy SCORE wyrażone jest w procentach.

3. Jak korzystać z tablic SCORE?

Instrukcja korzystania z tablic SCORE

1. W tablicy SCORE znajdź odpowiedni kwadrat uwzględniający płeć, wiek oraz fakt palenia papierosów przez badanego pacjenta

2. W znalezionym kwadracie wyszukaj miejsce, w którym krzyżują się wartości skurczowego ciśnienia tętniczego krwi i stężenia cholesterolu całkowitego badanego

3. Odczytaj ryzyko



5. Jaki styl życia wpływa na zachorowanie na choroby układu krążenia ?

1.Dlaczego dochodzi do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych?

Występowanie chorób sercowo-naczyniowych, czyli chorób układu krążenia rozwijających się na podłożu miażdżycy, takich jak choroba niedokrwienna serca, zawał serca, miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych czy udar mózgu, jest związane z nieprawidłowym stylem życia, a zwłaszcza paleniem tytoniu, niezdrowymi nawykami żywieniowymi, brakiem aktywności fizycznej, otyłością i stresem . Wymienione tu czynniki ryzyka u osób predysponowanych genetycznie prowadzą do rozwoju nadciśnienia tętniczego, hipercholesterolemii i cukrzycy, a w konsekwencji chorób sercowo-naczyniowych.

2. Co to jest zdrowy styl życia?

Zdrowy styl życia oznacza codzienne działania i nawyki mające na celu poprawę zdrowia. Obejmuje między innymi prawidłowe odżywianie, ruch, unikanie używek, umiejętność odpoczywania i właściwe podejście do życia.

3. Czy zmiana stylu życia zapobiega chorobom sercowo-naczyniowym?

Zmiana stylu życia na zdrowszy zapobiega rozwojowi głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia, a więc także zmniejsza ryzyko wystąpienie tych chorób. Także u osób z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 2 czy hiperlipidemią zmiana stylu życia jest podstawą skutecznego leczenia, a w części przypadków pozwala nawet uniknąć konieczności stosowania leków.

Analiza przyczyn spadku umieralności z powodu choroby niedokrwiennej serca w Polsce w ostatnich dekadach, wykazała, że wynika on głównie z redukcji czynników ryzyka, a dopiero w drugiej kolejności z poprawy opieki medycznej.

Lepiej zapobiegać , niż leczyć. Wyszukaj program profilaktyczny

Powiat bocheński Powiat brzeski Powiat chrzanowski Powiat dąbrowski Powiat gorlicki Powiat krakowski Powiat limanowski Powiat miechowski Powiat myślenicki Powiat nowosądecki Powiat nowotarski Powiat olkuski Powiat oświęcimski Powiat proszowicki Powiat suski Powiat tarnowski Powiat tatrzański Powiat wadowicki Powiat wielicki Kraków Tarnów Nowy Sącz
Lipiec 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

TAGI

Polityka prywatności