Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Dr n. med. Jakub Podolec

 

Zarówno mózg jak i serce są to narządy kluczowe dla życia każdego organizmu. Zawał serca i udar mózgu są to stany nagłe, zagrażające życiu, których mechanizm powstawania jest bardzo podobny – polega na nieprawidłowym przepływie krwi w naczyniach doprowadzajcych do nich krew.

Zawał serca jest to martwica określonej części mięśnia sercowego spowodowana zamknięciem światła tętnicy wieńcowej, którego najczęstszą przyczyną jest pęknięcie blaszki miażdżycowej (ponad 90% przypadków).

Udar mózgu jest to występowanie uogólnionych bądź ogniskowych zaburzeń pracy mózgu, które występują nagle i utrzymują się przynajmniej przez 24 h. Spowodowane są zaburzeniami przepływu krwi w naczyniach doprowadzających krew do mózgu (tętnice szyjne, tętnice kręgowe). Udar może być krwotoczny w przypadku wynaczynienia krwi do mózgu, bądź niedokrwienny, gdy jest niedostateczne ukrwienie mózgu związane ze zwężeniem bądź niedrożnością wyżej wymienionych naczyń.

Prawidłowa praca mózgu i serca warunkuje możliwość życia organizmu. Oba wyżej wymienione schorzenia prowadzą do zaburzenia tej pracy, a nieleczone nawet do śmierci tych narządów, która jest równoznaczna ze śmiercią całego organizmu. Śmierć ta zachodzi w wyniku zaburzenia utlenienia mózgu bądź serca spowodowanego opisanymi powyżej zaburzeniami ukrwienia.

Komórki obu tych narządów są komórkami cechującymi się znaczną aktywnością metaboliczną, w związku z tym muszą wytwarzać bardzo dużą ilość energii, do wytworzenia której potrzebna jest odpowiednia/stała ilość tlenu. Jego niedobór lub brak prowadzi do wytwarzania energii w mechanizmie beztlenowym, którego skutkiem ubocznym jest wytwarzanie dużej ilości kwasu mlekowego, a co za tym idzie spadku pH komórek tych narządów i w konsekwencji ich martwicy. Oba narządy z racji wysokiej aktywności są bardzo wrażliwe na niedotlenienie.

W mózgu nieodwracalne zmiany, takie jak obumarcie rdzenia przedłużonego, w którym znajdują się ośrodki odpowiedzialne za proces oddychania występują już po okresie 20-30 minut, zaś śmierć kory mózgu następuje już po 3-4 minutach niedotlenienia! Nieodwracalne zmiany w sercu powstają w przeciągu kilku do kilkunastu minut. Jak zatem widać w leczeniu obydwu tych schorzeń ważna jest każda minuta. Im szybciej bowiem zostaną podjęte czynności dążące do unormowania przepływu krwi w naczyniach doprowadzających do nich krew, tym większa szansa, że nie zajdą w nich nieodwracalne zmiany powodujące upośledzenie ich funkcjonowania, a co za tym idzie ograniczenie sprawności i pogorszenie jakości życia chorego, a nawet jego zgon.

 

 

Fot. Każda minuta jest ważna w leczeniu zawału serca i udaru mózgu.

 

Piśmiennictwo:

  1. Prof. dr hab. Andrzej Szczeklik „Interna Szczeklika” 2015r.

  2. Wytyczne ESC/EACTS dotyczące rewaskularyzacji mięśnia sercowego w 2014 roku

  3. www.mp.pl

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności