Telefoniczna Informacja Pacjenta - Całodobowa infolinia 800190590

Zgłaszanie nielegalnych treści na stronach internetowych - NASK dyżurnet.pl 0 801 615 005

Wydarzenia

Nie pal - Światowy Dzień bez Papierosa

Europejski Kodeks Walki z Rakiem:

Nie pal. Palenie jest najważniejszą przyczyną przedwczesnych zgonów.

Jeśli już palisz, przestań. Zaprzestanie palenia, zanim się rozwinie nowotwór złośliwy lub inna poważna choroba, znacznie zmniejsza ryzyko zgonu z powodu palenia tytoniu, nawet jeśli przestanie palić osoba w średnim wieku. Jeśli nie potrafisz przestać palić, nie pal przy niepalących. Skutki zdrowotne Twojego palenia mogą także ponosić osoby z Twojego otoczenia.

Ocenia się, że w krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu nowotworów ma związek z paleniem tytoniu. Na podstawie badań prowadzonych w Europie, Japonii i Ameryce Północnej paleniu można przypisać 87-91% zachorowań na raka płuca u mężczyzn i 57-86% u kobiet. U obu płci odsetek zachorowań na raka przełyku, raka gardła i raka jamy ustnej, związanych z działaniem dymu tytoniowego bądź dymu tytoniowego w połączeniu z alkoholem, wynosi 43-60%. Znaczna część zachorowań na raka pęcherza moczowego i raka trzustki, a także pewna niewielka część zachorowań na raki nerki, żołądka, szyjki macicy oraz na białaczkę szpikową wiąże się przyczynowo z paleniem tytoniu. Obecnie obserwowane zachorowania na nowotwory tytoniozależne, ze względu na swój długi okres utajenia i niewystępowanie objawów, odzwierciedlają strukturę palenia tytoniu w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.

Po zaprzestaniu palenia zwiększone ryzyko tytoniozależnych nowotworów złośliwych szybko się zmniejsza.Zauważalne korzyści zdrowotne obserwuje się już po 5 latach od zerwania z nałogiem i z każdym rokiem są one wyraźniejsze. Palenie tytoniu powoduje również wiele innych chorób, przede wszystkim przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (często nazywaną przewlekłym zapaleniem oskrzeli), a także zwiększa ryzyko chorób serca i udaru mózgu. Wskaźnik umieralności wieloletnich palaczy w średnim wieku (35-69 lat) jest trzykrotnie większy niż osób w tym samym wieku nigdy niepalących. W przybliżeniu ocenia się, że połowa nałogowych palaczy, którzy zaczęli palić we wczesnym okresie życia, umrze z powodu konsekwencji tego nałogu.

Połowa z nich umiera w średnim wieku (a więc żyją oni 20-25 lat krócej od osób niepalących); reszta w późniejszym wieku, co powoduje utratę 7-8 lat życia.
Dysponujemy dziś pewnymi dowodami na to, że zaprzestanie palenia zanim się rozwinie nowotwór złośliwy lub inna poważna choroba, nawet w średnim wieku, znacznie zmniejsza ryzyko zgonu z powodu nałogu. Tak więc częstość rozpoczynania palenia tytoniu przez młodych ludzi będzie ważną determinantą chorobowości i umieralności w drugiej połowie XXI wieku, natomiast częstość zrywania z nałogiem przez obecnych palaczy zaważy na umieralności w najbliższych dziesięcioleciach. Ten właśnie aspekt wymaga pilnej uwagi osób odpowiedzialnych za ochronę zdrowia w całej Europie. Wielkie ryzyko, szczególnie wśród tych, którzy zaczęli palić jako nastolatki: jeśli nadal palą, około połowa umrze z tego powodu (ok. 1/4 w wieku średnim i ok. 1/4 w starszym).
Ci, którzy umrą z powodu palenia tytoniu w średnim wieku (35-69 lat), tracą 20-25 lat życia w stosunku do średniej życia osób niepalących. W UE palenie tytoniu jest najpoważniejszą pojedynczą przyczyną zgonów. U osób niepalących, umieralność z powodu nowotworów spada powoli, umieralność z innych powodów spada szybko. Większość umierających z powodu palenia tytoniu nie pali bardzo dużo. Rzucenie palenia się opłaca: jeśli przestaniesz palić, zanim zachorujesz na nowotwór złośliwy lub inną poważną chorobę, nawet jeżeli to zrobisz dopiero w średnim wieku, unikniesz w znacznym stopniu zwiększonego ryzyka śmierci z powodu palenia tytoniu.

Korzyści będą jeszcze większe, jeśli przestaniesz palić w młodym wieku. Palenie papierosów przez kobiety w ciąży zwiększa ryzyko porodu martwego, małej masy urodzeniowej i upośledzenia późniejszego fizycznego i psychicznego rozwoju dziecka. Palenie papierosów przy dziecku zwiększa u niego ryzyko zakażeń dróg oddechowych, rozwoju ciężkiej postaci astmy i nagłej śmierci niemowlęcia. Największe zagrożenie stanowi palenie papierosów, jednak wdychanie dymu z cygar jest podobnie niebezpiecznie, a palenie cygar i fajki wiąże się z porównywalnym zagrożeniem rakami jamy ustnej, gardła, krtani i przełyku. Ponadto silne dowody wskazują na to, że zarówno żuciu, jak i ssaniu tytoniu towarzyszy zwiększone ryzyko rozwoju choroby nowotworowej. Ocenia się, że w latach 90. XX wieku z powodu palenia tytoniu na świecie umierało co roku 4 miliony osób, a ogółem w drugiej połowie XX wieku zmarło około 60 milionów. W większości krajów najgorsze skutki „epidemii” palenia tytoniu dopiero się ujawnią, szczególnie wśród kobiet w krajach rozwiniętych oraz w ogólnej populacji krajów rozwijających się. Kiedy dzisiejsi młodzi palacze osiągną wiek średni lub starszy, z powodu palenia tytoniu umierać będzie na świecie 10 milionów ludzi rocznie  (3 mln w krajach rozwiniętych i 7 mln w krajach rozwijających się).

Jeśli częstość palenia papierosów utrzyma się na obecnym poziomie, można się spodziewać, że około 500 milionów osób obecnej światowej populacji umrze z powodu palenia, w tym połowa w wieku średnim.

Opracowano na podstawie: http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/

Programy profilaktyczne

Logo Małopolski

Kontakt

Departament Zdrowia, Rodziny,
Równego Traktowania i Polityki Społecznej

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
ul. Racławicka 56, 31-017 Kraków

tel.: 12 63 03 202
e-mail: profilaktyka@umwm.malopolska.pl 

Profilaktyka

Profilaktyka zdrowotna to wszelkiego rodzaju działania mające na celu zapobieganie chorobom oraz innym czynnikom, które negatywnie wpływają na nasz stan zdrowia, zarówno indywidualnego jak i całej populacji