logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

 

Mgr Mateusz Wrona

Serce z warzyw 600x450

Źródło: https://pixabay.com

 

Dieta wegetariańska staje się w dzisiejszych czasach coraz bardziej powszechna. Szczególnie wśród młodych ludzi można spotkać osoby stroniące od produktów mięsnych. Według badań w Polsce już 10% osób w wieku 25-34 lata deklaruje stosowanie diety wegetariańskiej. Powody tego mogą być różne: moda i styl życia, chęć zrzucenia wagi, troska o nasza planetę czy miłość do zwierząt. Jednak prawdopodobnie najczęściej podawaną przyczyną przechodzenia na dietę wegetariańską jest chęć zadbania o własne zdrowie.

Warto zatem zapytać czy rzeczywiście wegetarianizm jest tak zdrowy, jak przedstawiają to wegetarianie i jak wpływa rezygnacja z mięsa na nasze serce?

Najpierw ustalmy czym w istocie jest wegetarianizm. Według słownika PWN wegetarianizm to „sposób odżywiania się polegający na wyłączeniu z diety mięsa, ryb i wszystkich lub tylko niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego”.

Rodzaje wegetarianizmu :

- laktoowowegetarianie opierają swą dietę na zbożach, warzywach, owocach, roślinach strączkowych, nasionach, orzechach, produktach mlecznych i jajkach,

- laktowegetarianizm odrzuca dodatkowo jajka,

- owowegetarianie spożywają jaja, zaś unikają nabiału.

Wspomnieć należy także o znacznie bardziej restrykcyjnej diecie wegańskiej, która wyklucza jaja, nabiał i inne produkty pochodzenia zwierzęcego.

Istnieją również odmiany skrajne takie jak np.:

- frutarianizm - konsumowanie jedynie owoców i orzechów,

- juicearianizm (lub po polsku dźusarianizmem) - spożywanie jedynie soków owocowo-warzywnych.

Istnieje również dieta opracowana przez dr. Johana Georga Schnitzera oparta o ziarna zbóż (głównie pszenicy), które mieli się na chwilę przed spożyciem, a jedynie uzupełnieniem dla nich są warzywa, owoce, orzechy i nasiona strączkowe.

Witarianizm natomiast dopuszcza spożycie tylko surowych warzyw, owoców i soków, kategorycznie odrzucając gotowanie produktów.

Diety wegetariańskie są dietami przede wszystkim niskotłuszczowymi (charakteryzują się niskim spożyciem niekorzystnych tłuszczów nasyconych), bogatymi w błonnik. Dzięki temu, jak wynika z badań, wegetarianie mają niższy indeks masy ciała (BMI). Dlatego można wnioskować, że taki rodzaj diety sprzyja utracie zbędnych kilogramów. Ponadto, dzięki większemu spożyciu błonnika wegetarianie mają niższy poziom całkowitego cholesterolu, a także tzw. „złego” cholesterolu LDL.

Już tych kilka faktów jasno wskazuje, że wegetarianizm może zbawiennie wpływać na nasze serca. Dla przykładu, badania pokazują, że ryzyko śmierci z powodu choroby niedokrwiennej serca jest niższe u wegetarian o 24% lub 32% (wg różnych badań) niż u osób spożywających produkty mięsne, z kolei u wegan nawet o 57%. Stwierdzono również, że wegetarianizm chroni przed nadciśnieniem tętniczym, co ma w pierwszej kolejności związek, ze wspomnianym już niższym wskaźnikiem BMI u wegetarian, ale także z większym niż u niewegetarian spożyciem korzystnych związków zawartych w pokarmach roślinnych, do których należą: potas, magnez, przeciwutleniacze czy błonnik.

Równoważąc zalety stosowania diety wegetariańskiej nie sposób nie wspomnieć o jej mankamentach. Przykładowo dieta wegetariańska charakteryzuje się stosunkowo niską podażą białka, które dodatkowo ma niższą wartość od białka zwierzęcego znajdującego się w produktach mięsnych. Ponadto organizm ludzki w mniejszym stopniu przyswaja zawarte w produktach pochodzenia roślinnego składniki mineralne i mikroelementy, szczególnie żelazo (wynika stąd zwiększone zagrożenie niedokrwistością), wapń czy cynk. Witaminy D i B12 w pożywieniu roślinnym nie występują wcale. Szczególnie niebezpieczny jest niedobór witaminy B12, który może powodować tzw. niedokrwistość złośliwą – anemię, która polega na tym, że czerwone ciałka krwi nadmiernie się rozrastają i gromadzą w sobie zbyt dużo barwnika krwi (hemoglobiny). Natomiast rezygnacja ze spożywania ryb naraża organizm na brak kwasów tłuszczowych omega-3, które zapobiegają arytmii serca i powstawaniu skrzepów w żyłach i tętnicach, pomagając w ten sposób utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi. Żeby zapobiec niedoborom składników odżywczych dieta wegetariańska musi być zatem bardzo dokładnie zbilansowana najlepiej przez lekarza lub dietetyka.

Jak widać ograniczanie się tylko do spożywania produktów roślinnych może przynieść wiele korzyści, jednak należy uważać ponieważ, próba budowy takiej diety na własną rękę bez odpowiedniej wiedzy i przygotowania może skończyć się źle dla naszego organizmu.

Dlatego też najlepszym rozwiązaniem, jak zwykle, jest znalezienie złotego środka – odpowiedniej równowagi polegającej na stosowaniu w swojej diecie zasad zawartych w nowej piramidzie żywienia, która za podstawę zaleca przyjmowanie produktów roślinnych, owoców i warzyw, nie wykluczając mięsa, ryb czy innych produktów pochodzenia zwierzęcego. Wręcz przeciwnie, w ograniczonych ilościach, mają one stanowić uzupełnienie naszego codziennego jadłospisu. Należy również pamiętać, że w trosce o nasze zdrowie stosowanie diet nie zastąpi aktywności fizycznej prowadzącej do utrzymania zdrowego ciała i pięknej sylwetki.

Piśmiennictwo:

1. Stanowisko Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego: diety wegetariańskie, dostęp: http://empatia.pl/magazyn/teksty/stanowisko_ADA_w_sprawie_diet_wegetarianskich_2009.pdf

2. https://sjp.pwn.pl/slowniki/wegetarianizm.html

3. Definicja i rodzaje wegetarianizmu, dostęp: http://vegedietetyka.blogspot.com/2015/01/definicja-i-rodzaje-wegetarianizmu.html

4. Dieta wegetariańska i wegańska zmniejszają ryzyko choroby niedokrwiennej serca i nowotworów, dostęp: https://pulsmedycyny.pl/dieta-wegetarianska-i-weganska-zmniejszaja-ryzyko-choroby-niedokrwiennej-serca-i-nowotworow-910598

5. Dieta wegetariańska – dobre i złe strony wegetarianizmu, dostęp: https://www.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/diety/dieta-wegetarianska-dobre-i-zle-strony-wegetarianizmu-aa-QLKQ-nGo2-cDGE.html

6. Millenialsi lubią zdrowo jeść; rośnie liczba wegetarian, wegan i fleksitarian, dostęp: http://www.portalspozywczy.pl/handel/wiadomosci/millenialsi-lubia-zdrowo-jesc-rosnie-liczba-wegetarian-wegan-i-fleksitarian,140400.html

7. Niedobór żelaza, dostęp: https://portal.abczdrowie.pl/niedobor-zelaza

8. Risk of hospitalization or death from ischemic heart disease among British vegetarians and nonvegetarians: results from the EPIC-Oxford cohort study, dostęp: https://academic.oup.com/ajcn/article/97/3/597/4571519

9. http://www.izz.waw.pl/pl/zasady-prawidowego-zywienia

Wrzesień 2019
P W Ś C Pt S N
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30

TAGI

Polityka prywatności