logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Mgr Mateusz Wrona

 

Reklamy leków i suplementów diety są obecnie tak powszechne, że wydaje się, iż nie można od nich uciec. Szczególnie teraz, w okresie jesienno-zimowym, jesteśmy bez przerwy przekonywani, że nie da się normalnie funkcjonować bez codziennego przyjmowania garści tabletek i litrów syropów. Preparaty zawierające witaminę D nie są tu wyjątkiem. Wręcz przeciwnie, rzekomo bez odpowiedniej suplementacji nie jesteśmy w stanie zapewnić naszemu organizmowi jej odpowiedniej dawki. Sprawdźmy czy tak w istocie jest.

Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i pełni w organizmie człowieka wiele istotnych funkcji. Przede wszystkim ma olbrzymi wpływ na prawidłowy rozwój kości u dzieci i niemowląt oraz ich odpowiednią gęstość poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu i stymulowanie wchłaniania wapnia i fosforu. Witamina D wykazuje ponadto mniej znane – pozaszkieletowe działanie jak np. regulowanie różnicowania wielu typów komórek, wspomaganie apoptozy, czyli śmierci komórek nowotworowych i spowalnianie ich namnażania. Witamina D uczestniczy także w regulacji nawet kilkuset genów, czy też pomaga zapobiegać nadciśnieniu, chorobom serca, alergii, anemii oraz cukrzycy. Wykazuje także wpływ na funkcjonowanie układu endokrynnego, autoimmunologicznego, nerwowego i mięśniowego.

Przy tak szerokim wpływie witaminy D na ludzki organizm warto zadbać o jej odpowiedni poziom. Głównym źródłem witaminy D jest synteza skórna. Oznacza to, że witamina ta wytwarzana jest w skórze, po ekspozycji na promieniowanie światła słonecznego. Szacuje się, że w ten sposób, w sprzyjających warunkach, dzienne zapotrzebowanie na witaminę D może być zaspokojone nawet w 80-100%. Niestety w Polsce możliwe jest to tylko w okresie wiosenno-letnim od maja do września, w godzinach od 10:00 do 15:00 (ze względu na odpowiedni kąt padania promieni słonecznych), gdy chmury nie przykrywają słońca, a temperatura sprzyja opalaniu. W takich warunkach ekspozycja tylko przedramion i podudzi przez 15 minut powoduje zaopatrzenie organizmu w odpowiednią dzienną dawkę witaminy D.

Innym, choć mniej efektywnym źródłem witaminy D, są artykuły żywnościowe. Zbilansowana dieta, zawierająca takie produkty jak węgorz, dziki łosoś, śledź, żółtka jaj, ser, mleko czy niektóre grzyby jest jednak w stanie zapewnić tylko ok. 20% dziennego zapotrzebowania na witaminę D.

Ponadto, obecne zmiany społeczne prowadzące do tego, że zarówno dzieci, jak i dorośli spędzają coraz więcej czasu w zamkniętych pomieszczeniach, prowadząc siedzący tryb życia, a także takie czynniki jak coraz większe zanieczyszczenie powietrza, czy indywidualne cechy danej osoby jak pigmentacja skóry, wiek, otyłość, stosowanie kremów z filtrem, znacznie wydłużają czas ekspozycji na słońce potrzebny do wytworzenia odpowiedniej dawki witaminy D lub zupełnie ją uniemożliwiają. W przypadku noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 3 roku życia, o czym wie chyba każdy młody rodzic, wcale nie zaleca się ekspozycji na promieniowanie słoneczne, bez stosowania kremów z filtrem. W Polsce ekspozycja na słońce poza okresem wiosenno-letnim, czyli od października do kwietnia jest zupełnie nieefektywna. Wszystko to powoduje, że niedobory witaminy D w społeczeństwie dotyczą od 50% do nawet 80% populacji (w Polsce deficyt witaminy D stwierdzono u 90% dorosłych oraz dzieci i młodzieży).

Wydaje się zatem, że aby zapobiec niekorzystnym skutkom niedoboru witaminy D, takim jak zaburzenia szkieletowe – krzywica u dzieci czy rozmiękanie kości i osteoporoza u dorosłych, a także niekorzystne skutki pozaszkieletowe, jak zwiększone ryzyko zachorowania na cukrzycę, rozwoju wielu nowotworów i chorób układu sercowo-naczyniowego, odpowiednia suplementacja jest niezbędna. Potwierdzają to najnowsze badania naukowe i formułowane na ich podstawie wytyczne. Eksperci zalecają, aby noworodki, niemowlęta i dzieci do ukończenia 1 roku życia, kobiety w ciąży czy osoby starsze powyżej 65 lat bezwzględnie stosowali suplementację witaminy D, oczywiście w odpowiednio określonych i zlecanych dawkach. Pozostałym grupom wiekowym, mimo iż nie jest konieczna, również się ją zaleca, gdyż, jak stwierdzono, nie jest szkodliwa dla zdrowych ludzi.

witaminaD

Fot. Suplementacja witaminy D jest zalecana we wszystkich grupach wiekowych.

(fot. źródło: https://pixabay.com)

 

Piśmiennictwo:

  1. Rusińska A, Płudowski P, Walczak M, Borszewska-Kornacka MK, Bossowski A, Chlebna-Sokół D, Czech-Kowalska J, Dobrzańska A, Franek E, Helwich E, Jackowska T, Kalina MA, Konstantynowicz J, Książyk J, Lewiński A, Łukaszkiewicz J, Marcinowska-Suchowierska E, Mazur A, Michałus I, Peregud-Pogorzelski J, Romanowska H, Ruchała M, Socha P, Szalecki M, Wielgoś M, Zwolińska D, Zygmunt A., Vitamin D Supplementation Guidelines for General Population and Groups at Risk of Vitamin D Deficiency in Poland – Recommendations of the Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes and the Expert Panel With Participation of National Specialist Consultants and Representatives of Scientific Societies – 2018 Update. Front Endocrinol 9:246, doi: 10.3389/fendo.2018.00246,

  2. Buczkowski K., Chlabicz S., Dytfeld J., Horst-Sikorska W., Jaroszyński A., Kardas P., Marcinkowska M., Siebert J., Tałałaj M., Wytyczne dla lekarzy rodzinnych dotyczące suplementacji witaminy D, Forum Medycyny Rodzinnej 2013, tom 7, nr 2, 55–58,

  3. Witamina D – objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D, dostęp: https://www.medistore.com.pl/zdrowie/witamina-d#co_to

  4. Dauksza J., Czy suplementacja witaminy D jest konieczna?, dostęp: https://dietetycy.org.pl/czy-suplementacja-witaminy-d-jest-konieczna/

  5. Kmieciak N., Witamina D, dostęp: https://dietetycy.org.pl/witamina-d/

 

Grudzień 2019
P W Ś C Pt S N
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31

TAGI

Polityka prywatności