logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n. med. Agnieszka Sarnecka

 

Nadciśnienie tętnicze nie boli i często długo nie daje żadnych objawów. Jednak to właśnie podwyższone wartości ciśnienia tętniczego są najczęstszą przyczyną przedwczesnych zgonów.

Jest to spowodowane uszkodzeniem wielu narządów przez utrzymujące się wysokie wartości ciśnienia tętniczego, czego konsekwencją jest rozwój takich powikłań jak zawał serca, niewydolność serca czy uszkodzenie nerek, oczu i mózgu.

Podstawowym badaniem koniecznym do rozpoznania nadciśnienia tętniczego, a następnie monitorowania skuteczności jego leczenia są pomiary ciśnienia tętniczego wykonywane w trakcie wizyt kontrolnych, samodzielnie przez pacjenta w domu oraz w niektórych przypadkach za pomocą urządzeń Holter-ABPM.

Na całościową ocenę kliniczną pacjenta z nadciśnieniem tętniczym składają się ukierunkowany wywiad, badanie przedmiotowe oraz wybrane badania diagnostyczne.

Wywiad obejmuje w szczególności informacje dotyczące występujących u pacjenta chorób sercowo-naczyniowych oraz ich czynników ryzyka, jak hipercholesterolemia, palenie tytoniu, nieprawidłowe odżywianie czy brak aktywności fizycznej, które powinny być niezwłocznie korygowane. Należy również zwrócić uwagę na takie objawy jak bóle w klatce piersiowej, duszności, omdlenia, zaburzenia poznawcze czy częste infekcje układu moczowego, które ukierunkowują dalszą diagnostykę.

Badanie fizykalne pacjenta, oprócz pomiaru ciśnienia tętniczego, powinno obejmować także ocenę BMI, obwodu talii, tętna, osłuchiwanie serca i tętnic nerkowych, badanie palpacyjne nerek, ocenę neurologiczną oraz wyglądu skóry.

Badania laboratoryjne, które należy wykonać u wszystkich pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obejmują: morfologię, glikemię, profil lipidowy, elektrolity, kreatyninę oraz GFR, kwas moczowy, TSH, parametry funkcji wątroby oraz badanie moczu – ogólne i oceniające występowanie białkomoczu, najlepiej wskaźnik albumina-kreatynina.

Każdy pacjent powinien mieć również wykonane 12-odprowadzeniowe badanie EKG. U wielu pacjentów konieczne jest poszerzenie diagnostyki o badanie echokardiograficzne, w szczególności w przypadku występowania nieprawidłowości w badaniu EKG lub objawów niewydolności serca. Echokardiografia pozwala nie tylko na ocenę przerostu lewej komory wskutek nadciśnienia tętniczego, ale także skurczowej lub rozkurczowej dysfunkcji serca, wielkości jam serca, aorty oraz wad zastawkowych, co odgrywa istotną rolę w planowaniu leczenia.

Badanie dna oka powinno być wykonane w szczególności u pacjentów, u których wartości ciśnienia tętniczego przekraczają 160/100mmHg oraz u osób ze współistniejącą cukrzycą.

Badania obrazowe mózgu, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny powinny być rozważone w przypadku stwierdzenia objawów neurologicznych lub pogorszenia funkcji poznawczych, ponieważ wysokie wartości ciśnienia tętniczego uszkadzają również struktury mózgowe.

Chociaż zdecydowana większość przypadków nadciśnienia tętniczego wynika z niezdrowego stylu życia, u kilku procent pacjentów występuje tak zwane nadciśnienie tętnicze wtórne, czyli rozwijające się na podłożu innych schorzeń. Wówczas konieczne jest poszerzenie diagnostyki o specjalistyczne badania ukierunkowane na podejrzewaną na podstawie wstępnej oceny przyczynę. Do najczęstszych przyczyn należą choroby nerek i tętnic nerkowych, które można stwierdzić na podstawie badania ultrasonograficznego oraz schorzenia endokrynologiczne.

Podsumowując, rozpoznanie nadciśnienia tętniczego wymaga nie tylko wdrożenia odpowiedniego leczenia w celu normalizacji wartości ciśnienia tętniczego, ale także szczegółowej oceny pacjenta pod kątem występowania u niego czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz powikłań narządowych spowodowanych przez nadciśnienie, które również należy uwzględnić w terapii.

 

Cechy przerostu lewej komory w badaniu elektrokardiograficznym600x450

Fot. Cechy przerostu lewej komory w badaniu elektrokardiograficznym.

 

Piśmiennictwo:

[1] Czarnecka D, Jankowski P, Kopeć G, Pająk A, Podolec J, Zdrojewski T, et al. Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia dotyczące nadciśnienia tętniczego: aktualizacja 2017. Kardiol Pol 2017;75:282–5. doi:10.5603/KP.2017.0055

[2] Williams B, Mancia G, Spiering W, Rosei EA, Azizi M. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Kardiol Pol. 2019;77(2):71-159. doi: 10.5603/KP.2019.0018

[3] Tykarski A, Filipiak KJ, Januszewicz A, Litwin M, Narkiewicz K, i wsp. Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym — 2019 rok. Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce 2019;5(1):1-86[1]

 

Październik 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

TAGI

24 października 2019;
Dzień Walki z Otyłością
03 listopada 2019;
Światowy Dzień Tolerancji
14 listopada 2019;
Światowy Dzień Walki z Cukrzycą
Polityka prywatności