logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n med. Mateusz Podolec

 

Choroby układu krążenia są nadal najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce - ponad 45%. Cukrzyca należy do głównych czynników ryzyka występowania schorzeń na tle miażdżycy i częstość jej występowania stale wzrasta. Obecnie w Polsce choruje na cukrzycę ponad 2,5mln osób. Współistnienie cukrzycy z chorobą niedokrwienną wymaga współdziałania kardiologów i diabetologów a także okulistów, nefrologów, neurologów, chirurgów naczyniowych, kardiochirurgów i dietetyków. W cukrzycy wszystkie obszary układu naczyniowego mogą być przedwcześnie uszkodzone.

 

Zawał mięśnia sercowego

W wyniku zamknięcia światła jednej lub więcej tętnic unaczyniających serce, tzw. tętnic wieńcowych, następuje niedokrwienie części serca unaczynionej przez tę właśnie tętnicę. Przyczyną tego zjawiska jest choroba zwana miażdżycą. Polega ona na odkładaniu w ścianach tętnic złogów cholesterolu, które z czasem tworzą tzw. blaszkę miażdżycową. Blaszka miażdżycowa stopniowo zamyka światło naczynia i gdy zamknie je całkowicie przepływ krwi w tej tętnicy zostaje zatrzymany. W wyniku zatrzymania dopływu krwi, a co za tym idzie tlenu, komórki danego obszaru serca (tzw. kardiomiocyty) ulegają martwicy. Konsekwencją może być powstanie blizny w obszarze objętym zawałem i trwałe jego wyłączenie z procesu kurczenia mięśnia sercowego i pompowania krwi, a tym samym pogorszenie jakości pracy serca. Jeśli zawał objął szeroki obszar komórek mięśnia sercowego może to spowodować, że dalsza praca serca będzie niemożliwa, a co za tym idzie nastąpi śmierć organizmu.

Jak zatem widać, zawał serca jest bardzo poważnym stanem będącym zagrożeniem życia. W związku z tym konieczna jest pilna interwencja.

 

Objawy zawału serca:

  • ból, zwykle bardzo silny, rozlany, o charakterze piekącym, uciskowym lokalizujący się za mostkiem

  • ból promieniuje do szyi, żuchwy, pleców, lewego barku i lewej ręki

  • ból brzucha, któremu towarzyszą nudności i wymioty

  • uczucie duszności i braku tchu

  • obfite zimne poty

  • zawroty głowy

  • uczucie osłabienia, zasłabnięcie, omdlenie

  • lęk przed zbliżającą się śmiercią

 

Zawał mięśnia serca u pacjenta z cukrzycą

Objawy te, a w szczególności silny ból, występują u większości osób przechodzących zawał serca. Są jednak pewne wyjątki.

Wyjątkami tymi mogą być pacjenci chorujący na cukrzycę. Jest to bardzo szczególna grupa pacjentów. Mają oni większe niż reszta populacji ryzyko zawału serca. Jest to spowodowane tym, że podwyższone stężenie cukru we krwi sprzyja zwiększonemu odkładaniu cholesterolu w ścianach tętnic – rozwojowi blaszek miażdżycowych, które z czasem całkowicie zamkną światło naczynia tętniczego.

Problem polega jednak nie tylko na tym. Otóż cukrzyca to choroba, która atakuje również nerwy obwodowe, w tym nerwy odpowiedzialne za uczucie bólu - jest to tzw. neuropatia cukrzycowa. W związku z tym odczuwanie bólu przez choroby cierpiące na tę podstępną chorobę jest zdecydowanie mniejsze niż przez osoby nie chorujące na cukrzycę. W konsekwencji w chwili zawału diabetycy mogą odczuwać dużo mniejsze natężenie bólu bądź w skrajnych przypadkach nasilonej neuropatii nie odczują go wcale. Wszystko zależy od stadium rozwoju cukrzycy, a także stosowanego jej leczenia.

Objawy zawału serca u pacjenta z cukrzycą:

  • typowe dolegliwości występujące podczas zawału (tak jak bez cukrzycy)

  • niespecyficzne dolegliwości: lekki ból, duszność, osłabienie, omdlenie, itp.

  • brak dolegliwości.

Najbardziej niekorzystne są dwa ostatnie warianty. Objawy zawału, choć nieprzyjemne, alarmują i sprawiają, że chory w trybie natychmiastowym zgłasza się do lekarza, a co za tym idzie otrzymuje niezbędną pomoc specjalistyczną, która często chroni przed przykrymi trwałymi konsekwencjami ataku serca, bądź je minimalizuje. Jeśli natomiast objawy nie są alarmujące, chory nie zgłasza się do lekarza i organizm sam musi poradzić sobie z zaistniałą sytuacją, co w wielu przypadkach owocuje trwałymi poważnymi powikłaniami bądź nawet śmiercią.

 

Warto zapamiętać!

Występowanie cukrzycy znacznie (3-6x) pogarsza rokowanie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca w tym z zawałem mięśnia serca.

Ważne jest zatem, żeby chorujący na cukrzycę stosowali się do zaleceń diabetologów, regularnie zażywali lekarstwa i zgłaszali się na wizyty kontrolne.

Niezależnie od występowania objawów klinicznych u pacjentów z cukrzycą konieczna jest okresowa kontrola układu krążenia u kardiologa, gdyż przebieg chorób sercowo-naczyniowych może często być bezobjawowy.

Konieczne jest wdrożenie „zdrowego stylu życia”, który zależy głównie od regularnej aktywności fizycznej oraz diety z obniżoną zawartością tłuszczów zwierzęcych i węglowodanów.

 images Screenshot from 2019 10 03 09 41 34

Fot. Obraz EKG wskazujący na świeży zawał serca u pacjenta z cukrzycą.

 

Bibliografia:

  1. Arenja N, Mueller C, Ehl NF wsp. Prevalence, Extent, and Independent Predictors of Silent Myocardial Infarction. Am J Med 2013

  2. K. Thygesen, J.S. Alpert, A.S. Jaffe, B.R. Chaitman, J.J. Bax, D.A. Morrow, H.D. White Fourth universal definition of myocardial infarction (2018)

  3. Prof. dr hab. Andrzej Szczeklik „Interna Szczeklika” Mały podręcznik, rok 2017/2018 s.163-164, 859

 

 

Październik 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

TAGI

24 października 2019;
Dzień Walki z Otyłością
03 listopada 2019;
Światowy Dzień Tolerancji
14 listopada 2019;
Światowy Dzień Walki z Cukrzycą
Polityka prywatności