Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr hab. n. med. Jakub Podolec

Klinika Kardiologii Interwencyjnej Instytutu Kardiologii UJ CM w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im Jana Pawła II

W codz iennej praktyce lekarze dość często spotykają się z pacjentami chorującymi na cukrzycę, u których wskutek zmian w naczyniach tętniczych rozwija się choroba wieńcowa (niedokrwienie mięśnia sercowego). Spośród pacjentów z chorobą niedokrwienną serca (ChNS) aż 20–30% ma cukrzycę, a u około 3/4 chorych na cukrzycę występuje ChNS (1).


Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą metaboliczną związaną z podwyższonym poziomem cukru (hiperglikemią). Jako jej przyczynę upatrujemy trudności w wytwarzaniu insuliny - typ 1, bądź insulinooporność - typ 2. Objawy wskazujące na możliwość́ występowania cukrzycy ze znaczną hiperglikemią to:
- nasilona diureza (wielomocz),
- wzmożone pragnienie,
- utrata masy ciała niewytłumaczona celowym odchudzaniem,
- inne, mniej typowe objawy: osłabienie i wzmożona senność́,
- trudno gojące się rany (czyraki) na skórze oraz stan zapalny narządów moczowo-
płciowych.

Wpływ cukrzycy na rozwój ChNS

Podwyższone przewlekłe stężenie glukozy (hiperglikemia) powoduje uszkodzenie wielu narządów, w tym między innymi: serca i naczyń krwionośnych, oczu, nerek i nerwów. ChNS jest główną przyczyną zgon chorych na cukrzycę.

U pacjentów z cukrzycą istnieje konieczność wykonania co najmniej raz w roku badań kontrolnych oceniających występowanie czynników ryzyka ChNS, tj:

  • nieprawidłowe parametry gospodarki lipidowej,

  • nadciśnienie tętnicze,

  • palenie tytoniu,

  • wywiad rodzinny dotyczący przedwczesnego występowania miażdżycy,

  • obecność albuminurii,

  • obecność neuropatii autonomicznej.

Obecność́ typowych lub nietypowych objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego:

  • nieprawidłowy zapis spoczynkowego EKG,

  • współistnienie zmian miażdżycowych w tętnicach szyjnych lub obwodowych,

  • planowane rozpoczęcie intensywnych ćwiczeń́ fizycznych u osób > 35. roku życia,
    w przeszłości prowadzących mało aktywny tryb życia,

  • cukrzyca typu 1 trwająca > 15 lat,

  • obecność poza cukrzycą dwóch lub więcej czynników ryzyka ChNS.

Utrzymujące się hiperglikemia, stanowi istotne ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych:

  • zawału serca,

  • udaru mózgu,

  • miażdżycy zarostowej tętnic.

Zmiany miażdżycowe w naczyniach wieńcowych w cukrzycy są̨ bardziej rozległe, dotyczą także mikrokrążenia i cechują̨ się szybką progresją. Już w chwili zdiagnozowania cukrzycy typu 2 u znacznej liczby pacjentów występują zmiany miażdżycowe, w tym choroba wieńcowa.

Do charakterystycznych dla cukrzycy typu 2 czynników ryzyka miażdżycy oraz chorób serca i naczyń́ należą̨:

  • otyłość centralna,

  • insulinooporność i hiperinsulinemia,

  • dyslipidemia,

  • zaburzenia krzepnięcia i fibrynolizy.

Czynnikiem ryzyka ChNS jest także hiperglikemia. U chorych na cukrzycę typu 1 główną przyczyną zwiększonej zapadalności i śmiertelności sercowej jest nefropatia cukrzycowa.

Leczenie chorych na cukrzycę z ChNS

Zasady rozpoznawania i leczenia ChNS, a także niewydolności serca w tej grupie chorych nie różnią się od obowiązujących w populacji osób bez zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

Istotna jest jak najszybsza zmiana stylu życia poprzez edukację i modyfikację sposobu odżywiania (dieta powinna być dobrana indywidualnie), wdrożenie regularnego wysiłku fizycznego, nie rzadziej niż co 2-3 dni, najlepiej codziennie (najczęściej zalecaną aktywnością są szybkie spacery „Nordic walking”).

Najważniejsze zasady leczenia cukrzycy u pacjentów z ChNS

Ogólny cel wyrównania glikemii wyrażony wartością hemoglobiny glikowanej (HbA1c), powinien wynosić nie więcej niż 7.0%.

W przypadku chorych w zaawansowanym wieku z wieloletnią cukrzycą i istotnymi powikłaniami ze strony układu sercowo naczyniowego (przebyty zawał serca i/lub udar), obciążonymi licznymi chorobami towarzyszącymi poziom HbA1c nie powinien wynosić więcej niż 8.0%.

Chcąc uniknąć następstw cukrzycy i progresji ChNS należy zwrócić uwagę na wszystkie czynniki ryzyka, nie tylko na hiperglikemię. Szczególne znaczenie ma: normalizacja ciśnienia tętniczego (zalecana wartość ciśnienia tętniczego krwi <130/80 mm Hg), wyrównanie gospodarki lipidowej, obniżenie stężenia cholesterolu frakcji LDL i podwyższenie frakcji HDL.

Zapamiętaj!

Istotą leczenia cukrzycy przy obecności choroby sercowo-naczyniowej jest:

  1. Modyfikacja stylu życia

  2. Osiągnięcie i utrzymanie celów terapeutycznych leczenia hiperglikemii

  3. Normalizacja ciśnienia tętniczego

  4. Leczenie zaburzeń́ lipidowych.

 

koro3

 

koro4

 

koro5

 

Ryc. 1. Koronarografia pacjenta z cukrzycą typu 2 wykazująca liczne zmiany miażdżycowe.

 

Bibliografia:

1. E.Kozek ,,Choroba wieńcowa u chorych na cukrzycę — odrębności kliniczne” Via medica.

2. A. Araszkiewicz, E. Bandurska-Stankiewicz, A. Budzyński, Katarzyna Cypryk ,,Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2019r. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego” Diabetologia Praktyczna 2019;5(1):1-100.

3. A. Nowak-Musiej, M. Marszałek ,,Cukrzyca jak choroba wieńcowa, czyli dlaczego diabetycy umierają na serce?” Apteline.

 

Maj 2020
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności