Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Dr n. med. Anna Tyrka

 

Choroby współistniejące, czyli schorzenia towarzyszące głównej chorobie stanowią poważny problem wśród pacjentów kardiologicznych. Rzadko który pacjent ma schorzenie jednego narządu lub układu. Im chorób towarzyszących jest więcej, tym diagnostyka i leczenie są trudniejsze i działania obarczone są znacznie większym ryzykiem.

Jednym z najczęstszych problemów kardiologicznych jest miażdżyca, czyli przewlekła choroba tętnic, polegająca na gromadzeniu w ich ścianie komórek zapalnych i cholesterolu (substancji tłuszczowej), prowadzi do powstania blaszek miażdżycowych, doprowadzając do zmniejszenia przepływu krwi (niedokrwienia), skutkującego niedotlenieniem narządów. Miażdżyca może występować jednocześnie w różnych tętnicach np. tętnicach wieńcowych prowadząc do zawału serca, tętnicach szyjnych prowadząc do udaru mózgu, tętnicach kończyn dolnych prowadząc do miażdżycy zarostowej tętnic kończyn dolnych. Inną przyczyną zamknięcia tętnicy może być zator, czyli zablokowanie przez skrzeplinę powstałą w sercu (np. w czasie migotania przedsionków lub na powierzchni sztucznych zastawek serca w związku z nieskutecznym leczenie przeciw zakrzepowym) bądź oderwany fragment blaszki miażdżycowej (np. w tętnicach szyjnych).

Z chorobami układu sercowo- naczyniowego bardzo często współistnieją zaburzenia gospodarki węglowodanowej tj. cukrzyca jak i stan przedcukrzycowy (nieprawidłowa tolerancja glukozy i nieprawidłowa glikemia na czczo). Mają one ścisły i bezpośredni związek z chorobami układu krążenia. Badania w kierunku cukrzycy u pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową i tych, którzy mieli zawał serca są ważne ze względu na rolę, jaką cukrzyca odgrywa w rozwoju chorób serca. Wcześnie rozpoznając i lecząc cukrzycę można zapobiec wielu dodatkowym powikłaniom, do których prowadzi ta choroba. Najczęstszą przyczyną śmierci u dorosłych cierpiących na cukrzycę są powikłania sercowo-naczyniowe. Cukrzyca zwiększa ryzyko progresji choroby wieńcowej. U osób chorych jednocześnie na chorobę wieńcową i cukrzycę szybciej można dostrzec objawy niedokrwienia i to właśnie zawał jest jednym z powikłań cukrzycy. U chorych z chorobą wieńcową i cukrzycą rokowanie jest dwu-, trzykrotnie gorsze aniżeli w populacji ogólnej.

U chorych zgłaszających się do kardiologa lub hospitalizowanych z powodu zaburzeń rytmu serca, zaostrzenia choroby wieńcowej, niewydolności serca i innych chorób układu sercowo-naczyniowego nierzadko występują zaburzenia czynności tarczycy, zarówno nadczynność, jak i niedoczynność. Choroby tarczycy mogą się również ujawnić w związku z wykonaną u chorego koronarografią i innymi badaniami obrazowymi z podaniem jodowych środków kontrastowych lub jako powikłanie leczenie amiodaronem.

Współwystępowanie chorób układu sercowo-naczyniowego i oddechowego: niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, astmy i obturacyjnego bezdechu sennego są dużym wyzwaniem dla lekarza kardiologa. Choroby serca i płuc mają bardzo często podobny obraz kliniczny. Duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel to objawy, które mogą sugerować zarówno chorobę serca jaki i układu oddechowego i wymagają trudnej diagnostyki różnicowej. Zarówno astma, jak rów­nież przewlekła obturacyjna choroba płuc istotnie wpływają na rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego oraz ich czynników ryzyka, wpływając przez to ne­gatywnie na rokowanie chorych i prognozo­waną długość życia. Współwystępowanie tych chorób nasila objawy jak również zwiększa ryzyko zgonu.

Choroby serca bardzo często współistnieją również z nefropatiami, czyli chorobami nerek. Podkreślić należy fakt, że przyczyny poszczególnych typów nefropatii, bardzo często stanowią również czynnik uszkadzający układ krążenia np. nefropatia cukrzycowa, nefropatia nadciśnieniowa czy nefropatia niedokrwienna. Jednak, jeśli dojdzie już do pogorszenia funkcji nerek, to wtedy niezależnie od już obecnych czynników ryzyka, choroba nerek zwiększa zapadalność na choroby sercowo-naczyniowe, a rokowanie u tych chorych jest tym gorsze, im bardziej upośledzona jest czynność nerek. Choroby nerek mogą się również ujawnić w wyniku przeprowadzonych badań takich jak koronarografia i inne badania obrazowe z podaniem środków kontrastowych, które mogą powodować pokontrastowe uszkodzenie nerek.

 

zdrowystylzycia

Fot. Najlepszą receptą na uniknięcie wielu chorób, nie tylko układu krążenia, jest zdrowy styl życia.

 

Piśmiennictwo:

  1. Anetta Undas, Andrzej Szczeklik: Miażdżyca. W: Andrzej Szczeklik, Michał Tendera: Kardiologia TomI. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2010, s. 321-328.

  2. Montalescot G, Sechtem U, Achenbach S, et al. 2013 ESC guidelines on the management of stable coronary artery disease: the Task Force on the management of stable coronary artery disease of the European Society of Cardiology. Eur Heart J. 2013 Oct; 34(38): 2949-3003. doi: 10.1093/eurheartj/eht296. Epub 2013 Aug 30.

  3. Barbara Jarząb, Ewa Płaczkiewicz-Jankowska, Franciszek Kokot, Edward Franek, Wojciech Zgliczyński: Zmiany w układzie krążenia w chorobach gruczołów wydzielania wewnętrznego. W: Andrzej Szczeklik, Michał Tendera: Kardiologia TomII. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2010, s. 925-946.

  4. Jacek Imiela, Krzysztof Filipiak: Choroby serca u osób z upośledzona czynnością nerek. W: Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2018. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018, s. 1638-1641

 

 

 

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności