Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Maria Olszowska

 

Choroby nowotworowe to grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się i namnażają w sposób niekontrolowany. Zjawisko to może występować w różnych narządach, w tym również w sercu. Pierwotne guzy serca, a więc takie, gdzie punktem wyjścia jest namnażanie się komórek w obrębie serca, występują rzadko, dotyczą około 0,001% społeczeństwa. W 75% przypadków diagnozuje się zmiany łagodne, pozostałe to zmiany złośliwe. Nieco częściej występują przerzuty nowotworowe do serca i osierdzia. Ich źródłem mogą być praktycznie wszystkie rodzaje nowotworów złośliwych.

Diagnostyka nowotworów serca jest bardzo trudna, brak jest bowiem typowych objawów choroby. U pacjentów mogą występować kołatania serca czy omdlenia, szczególnie w sytuacji, gdy lokalizacja guza dotyczy obszaru, w którym przebiega układ przewodzący serca, objawy związane z zaburzeniem przepływu krwi, jeśli guz zlokalizowany jest w pobliżu zastawek serca bądź objawy niewydolności krążenia zazwyczaj przy umiejscowieniu guza w tkance mięśniowej. U części chorych guzy długo mogą pozostać niezdiagnozowane z uwagi na skąpoobjawowy przebieg kliniczny. 

U chorych z chorobą nowotworową serca rutynowe badania diagnostyczne takie jak EKG czy badanie radiologiczne klatki piersiowej mogą nie wykazywać istotnych zmian. Metodą najbardziej pomocną a zarazem nieinwazyjną i obecnie powszechnie dostępną jest badanie echokardiograficzne. Badanie to pozwala na stwierdzenie obecności guza, umożliwia jego lokalizację, ocenę wielkości i ruchomości, pozwala również na określenie powiązania guza z sąsiadującymi strukturami serca. Celem uzyskania dokładniejszych informacji o charakterystyce tkankowej badanej struktury oraz oceny obecności ewentualnych przerzutów zaleca się zastosowanie innych metod obrazowych takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Metody te umożliwiają odróżnienie tkanki guza od mięśnia sercowego, skrzepu, wyrośli czy artefaktów wywołanych przepływem krwi.

Ze względu na rzadkie występowanie choroby nowotworowej serca, duże zróżnicowanie histopatologiczne guzów obecnie nie ma ustalonych schematów postepowania.

U chorych objawowych z łagodnymi guzami serca leczeniem z wyboru jest chirurgiczne usunięcie zmiany w całości. U chorych z rozległym guzem naciekającym na sąsiadujące struktury rozważa się częściowe usuniecie nowotworu. Badanie histopatologiczne usuniętego guza pozwala na dokładne rozpoznanie typu zmiany i ewentualne włączenie leczenia skojarzonego: chemioterapię i radioterapię.

Jednym z najczęstszych łagodnych guzów serca jest śluzak. Jest to zwykle owalny twór o gładkim obrysie, ruchomy, umocowany do struktur jam serca za pomocą szypuły, czyli wąskiej wiązki tkanki włóknistej. Śluzaki stanowią około 50% wszystkich łagodnych guzów pierwotnych serca. Występują zwykle między 30 a 60 rokiem życia, częściej u kobiet. Zlokalizowane są w jamach serca, najczęściej w lewym przedsionku, rzadziej w prawym przedsionku i najrzadziej w lewej i prawej komorze. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu echokardiograficznym i zwykle nie nastręcza trudności. Ze względu na jego zwykle dość dużą ruchomość, możliwość utrudnienia przepływy krwi przez zastawki i jego rozfragmentowania, śluzaki usuwa się w trakcie operacji kardiochirurgicznej.

 

czarnytrojkat

Ryc. Badanie echokardiograficzne u chorej ze śluzakiem prawego przedsionka. Śluzak o wymiarach 35 x 27 mm (wymiary A,B), LK -lewa komora, PK – prawa komora, LP – lewy przedsionek

Piśmiennictwo:

  1. Hoffmeier ASindermann JRScheld HHMartens S: Cardiac tumors--diagnosis and surgical treatment. Dtsch Arztebl Int. 2014; 111: 205–211

  2. Lemasle MLavie Badie YCariou EFournier PPorterie JRousseau HPetermann AHitzel ACarrié DGalinier MMarcheix BLairez O: Contribution and performance of multimodal imaging in the diagnosis and management of cardiac masses. Int J Cardiovasc Imaging. 2020;36:971-981

  3. Yanagawa B, Chan EY, Cusimano RJ, Reardon MJ: Approach to Surgery for Cardiac Tumors: Primary Simple, Primary Complex, and Secondary Cardiol Clin 2019;37: 525–531

 

 

 

24 października 2020;
Dzień Walki z Otyłością
03 listopada 2020;
Światowy Dzień Tolerancji
14 listopada 2020;
Światowy Dzień Walki z Cukrzycą
Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności