Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Dr n. med. Anna Tyrka

Leczenie pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym pozwala zatrzymać postęp choroby, poprawić jakość i przedłużyć życie pacjentom. Wybór leczenia jest uzależniony od wielu czynników, takich jak dostępność leczenia, stan zaawansowania choroby oraz akceptacja leczenia przez chorego.

1. Leczenie specyficzne dla tętniczego nadciśnienia płucnego:

- Blokery kanału wapniowego - są to leki, które działają rozszerzająco na naczynia, w tym również na naczynia płucne. Stosuje się je u chorych z zachowaną reaktywnością naczyń płucnych, czyli u pacjentów, którzy odpowiadają pozytywnie na podawanie leku podczas cewnikowania prawostronnego serca. Leki te stosowane są w postaci tabletek. Najczęstszymi objawami ubocznymi są obrzęki kończyn dolnych oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi.

- Prostanoidy – są to leki, które pełnią funkcję antyproliferacyjną, i naczyniorozszerzającą na poziomie naczyń płucnych jak również zmniejszają agregację płytek krwi. Stosowanymi obecnie prostanoidami są epoprostenol (Veletri) podawany w ciągłym wlewie dożylnym, przez cewnik centarlny za pomocą specjalnej pompy, treprostinil sodu (Remodulin, Tresuvi) podawany w ciągłym wlewie podskórnym lub dożylnym za pomocą specjalnej pompy podobnej do pompy insulinowej, iloprost (Ventavis) stosowany drogą wziewną. Najczęstszymi objawami ubocznymi stosowania tych leków są bóle głowy, uderzenia gorąca, zaczerwienienie skóry, nudności, wymioty, biegunka, bóle żuchwy i kończyn dolnych, spadek ciśnienia tętniczego krwi.

- Antagoniści receptora dla endoteliny- są to leki, które znoszą niekorzystny efekt działania białka zwanego endoteliną, powodującego skurcz naczyń oraz pobudzającego proliferację komórek mięśniowych w ścianie naczyń. Do leków z tej grupy należy bosentan (Stayveer, Bopaho, Bosentan Sandoz), ambrisentan (Volibris), macitentan (Opsumit). Stosowane są one w formie tabletek doustnych. Podczas stosowania tych leków konieczna jest okresowa kontrola transaminaz wątrobowych i morfologii. Najczęstszymi objawami ubocznymi stosowania tych leków są bóle głowy, uderzenia gorąca, zaczerwienienie skóry, mają one działanie teratogenne.

- Inhibitory fosfodiesterazy typu 5- są to leki, które hamują działanie enzymu, który odpowiada za rozkład tlenku azotu, którego głównym efektem działania jest rozszerzenie naczyń. Obecnie stosowanymi lekami z tej grupy jest sildenafil (Revatio) oraz tadalafil (Cialis). Oba leki stosowane są w formie tabletek. Najczęstszymi objawami ubocznymi są bóle głowy, zaczerwienienie twarzy, krwawienia z nosa, spadek ciśnienia tętniczego krwi.

- Stymulatory cyklazy guanylowej- są to leki, których głównym efektem działania jest rozszerzenie naczyń krwionośnych, zahamowanie proliferacji komórek mięśni gładkich naczyń i agregacji płytek krwi. Obecnie stosowanym lekiem jest riociguat (Adempas). Lek stosowany jest w postaci tabletek. Najczęstszymi objawami ubocznymi są spadek ciśnienia tętniczego krwi, omdlenia, bóle głowy.

2. Leczenie podtrzymujące:

- Tlenoterapia- tlen podawany jest przez specjalne urządzenie zwane koncentratorem tlenu za pomocą „wąsów tlenowych” lub maski tlenowej.

- Leki moczopędne (diuretyki)- są to leki, które ułatwiają usuwanie nadmiaru nagromadzonego płynu w organizmie, stosuje się je u chorych z objawami niewydolności prawej komory serca pod postacią obrzęków na kończynach dolnych lub wodobrzusza. Przewlekła terapia diuretykami wymaga kontroli elektrolitów, wyrównywania utraty potasu. Najczęściej stosowanymi lekami są furosemid, torasemid, spironolakton. Leki te mogą być stosowane w postaci tabletek jak również w formie dożylnej, podawane w warunkach szpitalnych.

- Leki przeciwzakrzepowe- są to leki, które zmniejszają lepkość krwi, zapobiegając w ten sposób powstawaniu zakrzepów. W leczeniu stosowany jest acenokumarol, warfaryna, rywaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban. Leki te występują w postaci tabletek. Podczas stosowanie acenokumarolu oraz warfaryny konieczna jest okresowa kontrola wskaźnika INR, który wskazuje na skuteczność leczenia przeciwzakrzepowego, wskaźnik ten oceniany jest z krwi, zalecany poziom znajduje się w przedziale 2.0-3,0.

 

3. Leczenie zabiegowe w nadciśnieniu płucnym:

- Balonowa septostomia przedsionkowa - jest zabiegiem przezskórnym wykonywanym w pracowni hemodynamiki, który polega na wytworzeniu małego otworu na poziomie przegrody międzyprzedsionkowej serca. Zabieg ten powoduje odciążenie prawej komory i zwiększenie rzutu systemowego. Jest to zabieg paliatywny stosowany u pacjentów w ciężkim stanie klinicznym a także u oczekujących na przeszczepienie płuc.

- Przeszczepienie płuc lub płuc i serca - jest wskazane u pacjentów z ciężkimi objawami niewydolności prawej komory serca, u których leczenie specyficzne nadciśnienia płucnego jest nieskuteczne.

- Balonowa angioplastyka tętnic płucnych - polega na poszerzeniu zwężonych przez zorganizowane skrzepliny tętnic płucnych za pomocą cewnika balonowego. Zabieg wykonuje się przezskórnie w znieczuleniu miejscowym. Konieczne jest wykonanie kilku sesji zabiegowych ponieważ zorganizowane skrzepliny zwężają zwykle wiele tętnic płucnych.

- Endarterektomia płucna- jest to operacja kardiochirurgiczna, polegająca na usunięciu materiału zakrzepowo-zatorowego z tętnic płucnych, stosowana u chorych z przewlekłym nadciśnieniem płucnym zakrzepowo-zatorowym.

ZALECENIA DLA PACJENTÓW Z TĘTNICZYM NADCIŚNIENIEM PŁUCNYM:

  • Konieczna jest stała kontrola w poradni nadciśnienia płucnego. Pacjent powinien regularnie i stale przyjmować leki ponieważ hamują one postęp choroby oraz zmniejszają ryzyko zaostrzenia choroby.

  • Unikanie większych wysiłków fizycznych, a przede wszystkim wysiłków izometrycznych np.: noszenie ciężkich przedmiotów, ciężka praca fizyczna.

  • Ciąża u kobiet z tętniczym nadciśnieniem płucnym jest bezwzględnie przeciwskazana. Konieczna jest skuteczna metoda antykoncepcji ustalona wspólnie z lekarzem kardiologiem oraz ginekologiem. Ciąża u pacjentki z tętniczym nadciśnieniem płucnym bez względu na stadium choroby jest stanem wysokiego ryzyka, może pogarszać przebieg choroby i zwiększać ryzyko zgonu. Śmiertelność matczyna szacowane jest na 16-30%, natomiast w grupie pacjentek z zespołem Eisenmengera nawet na 20-50%. Zwiększone jest również ryzyko wewnątrzmaciczne opóźnienie rozwoju i obumarcie płodu.

  • Zapobieganie infekcjom. Zalecane szczepienie przeciw pneumokokowemu zapaleniu płuc oraz coroczne szczepienie przeciw grypie. W przypadku pojawienia się objawów infekcji dróg oddechowych należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza celem włączenia leczenia aby nie doprowadzić do zaostrzenia tętniczego nadciśnienia płucnego.

  • U chorych z niektórymi wrodzonymi wadami serca konieczna jest profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia przed zabiegami stomatologicznymi z uszkodzeniem śluzówki dziąsła.

  • U pacjentów podróżujących samolotem na czas podróży należy wraz z lekarzem rozważyć konieczność tlenoterapii.

 

pompa sodu

Fot. Pompa do podawania treprostinilu sodu oraz epoprostenolu.

 

Piśmiennictwo:

  1. Galiè N, Humbert M, Vachiery JL, et al. 2015 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension: The Joint Task Force for the Diagnosis and Treatment of Pulmonary Hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Respiratory Society (ERS): Endorsed by: Association for European Paediatric and Congenital Cardiology (AEPC), International Society for Heart and Lung Transplantation (ISHLT). Eur Heart J. 2016 Jan 1;37(1):67-119. doi: 10.1093/eurheartj/ehv317. Epub 2015 Aug 29.

  2. Grzegorz Kopeć: Pulmonary Hypertension as a rare cardiovascular Disease. W: Piotr Podolec: Rare Cardiovascular Diseases. From Classification to clinical examples. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, s. 143-153.

  3. Marcin Kurzyna, Adam Torbicki: Nadciśnienie płucne. W: Piotr Ponikowski, Piotr Hoffman, Adam Witkowski, Piotr Lipiec: Kardiologia - Podręcznik Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2019, s. 447-459.

  4. Regitz-Zagrosek V, Roos-Hesselink JW, Bauersachs J, et al. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. Eur Heart J. 2018 Sep 7;39(34):3165-3241. doi: 10.1093/eurheartj/ehy340.

 

24 października 2020;
Dzień Walki z Otyłością
03 listopada 2020;
Światowy Dzień Tolerancji
14 listopada 2020;
Światowy Dzień Walki z Cukrzycą
Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności