Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Lek. Wojciech Magoń

Choroby immunologiczne stanowią bardzo szerokie spektrum różnorakich schorzeń, których wspólnym mianownikiem jest nieprawidłowa aktywacja procesów immunologicznych oraz zapalnych prowadząca do uszkodzenia wielu struktur oraz narządów.

Choroby te można podzielić na dwie główne kategorie. W pierwszej z nich główny mechanizm choroby wiąże się z nieprawidłową reakcją układu odpornościowego i tworzeniem tzw. autoprzeciwciał, czyli białek skierowanych przeciwko strukturom lub organom własnego organizmu. Druga kategoria chorób to takie, których mechanizm polega na niekontrolowanym procesie zapalnym, niezwiązanym z produkcją autoprzeciwciał. Dodatkowo niektóre schorzenia immunologiczne mogą być wrodzone i wiązać się z określonymi pojedynczymi mutacjami genów, jednak większość z tych chorób ma złożoną i nie do końca poznaną przyczynę, zwykle będącą połączeniem wrodzonych skłonności oraz pewnych nabytych cech, które w odpowiednich okolicznościach prowadzą do rozwoju choroby u danego człowieka. Przykładem chorób immunologicznych związanych z obecnością autoprzeciwciał jest np. reumatoidalne zapalenie stawów lub toczeń rumieniowaty układowy. Z kolei choroby przebiegające bez wytwarzania autoprzeciwciał to sarkoidoza lub różne rodzaje zapaleń naczyń np. choroba Takayasu.

Uszkodzenie serca związane z chorobami immunologicznymi może być bezpośrednie i wywoływać zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia czy uszkodzenie zastawek serca. Z drugiej strony serce może być uszkodzone pośrednio poprzez procesy immunologiczne toczące się w naczyniach wieńcowych oraz pozostałych tętnicach systemowych lub płucnych. W tej sytuacji wtórnie do zajęcia różnego rodzaju naczyń może dojść bezpośrednio do zawału serca czy uszkodzenia serca w przebiegu nadciśnienia tętniczego lub nadciśnienia płucnego. (ryc. 1)

Objawy związane z zajęciem serca w przebiegu chorób immunologicznych będą związane z tym, które struktury serca zostaną najbardziej dotknięte procesem chorobowym.  Jednakże najczęściej będzie to pojawiająca się duszność, ograniczenie tolerancji wysiłku, omdlenia lub bóle w klatce piersiowej. Pojawienie się tych objawów, szczególnie u osoby z już zdiagnozowaną chorobą immunologiczną, powinno skłonić do dalszej diagnostyki kardiologicznej.

Różnorodność objawów oraz małe rozpowszechnienie chorób immunologicznych  powoduje, że ich diagnostyka wymaga dużego doświadczenia i często postawienie diagnozy ulega znacznemu opóźnieniu w stosunku do pierwszych objawów choroby.

 

Przykladuszkodzeniaserca

Rysunek 1. Przykład uszkodzenia serca – znaczne powiększenie prawej komory (biała gwiazdka) oraz prawego przedsionka (żółta gwiazdka) wywołane przez nadciśnienie płucne związane z chorobą autoimmunologiczną – twardziną układową.

 

Piśmiennictwo:

Cafario ALP i wsp. Diagnosis and management of myocardial involvement in systemic immune-mediated diseases: a position statement of the European Society of Cardiology Working Group on Myocardial and Pericardial Disease. Eur Heart J. 2017; 38: 2649-2662

Sitia S i wsp. Cardiovascular involvement in systemic autoimmune diseases
Autoimmun Rev. 2009; 8: 281-286.

Piepoli MF i wsp. 2016 European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. 2016; 37: 2315-2381

 

 

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności