Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Dr n. med. Jakub Stępniewski

Powikłania sercowo – naczyniowe są powszechnym następstwem chorób infekcyjnych, zarówno wirusowych, jak i bakteryjnych oraz grzybiczych. Mogą dotknąć osób w każdym wieku. Często są wynikiem niedoleczonych lub nieodpowiednio leczonych infekcji zatok, gardła i dróg oddechowych, a także chorób infekcyjnych układu pokarmowego czy skóry. Niezależnie jednak od przyczyny, każdy proces zapalny toczący się w obrębie serca jest poważną chorobą mogącą zagrażać życiu.

Ze względu na odrębności w budowie i funkcji poszczególnych elementów serca procesy infekcyjne mogą przebiegać (1) we wsierdziu, wyściełającym zastawki i jamy serca od wnętrza, (2) w mięśniu sercowym odpowiedzialnym za funkcję skurczową i rozkurczową serca (3) oraz w osierdziu, ochraniającym serce od zewnątrz.

Infekcyjne zapalenie wsierdzia to choroba serca, w której proces zapalny lokalizuje się w obrębie zastawek, wewnętrznej powierzchni jam serca lub śródbłonka dużych naczyń krwionośnych takich jak aorta i tętnica płucna wraz z odgałęzieniami, a także ciał obcych np. elektrod stymulatorów na stałe implantowanych w sercu. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym są bakterie wywołujące pospolite zakażenia gardła i dróg oddechowych takie jak gronkowce, paciorkowce czy enterokoki. Osobami, które najbardziej narażone są na zachorowanie na infekcyjne zapalnie wsierdzia są chorzy po implantacji sztucznych zastawek serca, kardiostymulatorów, pacjenci z wrodzonymi wadami serca, a także osoby starsze z chorobami przewlekłymi, osoby z upośledzoną odpornością oraz chorzy z długo utrzymywanymi cewnikami w żyłach centralnych. Dominującym objawem jest wysoka gorączka, osłabienie i złe samopoczucie, czasem wybroczyny i plamy krwotoczne w skórze, siatkówce oka i pod płytką paznokciową, a groźne powikłania wynikają z uszkodzenia zastawek przez proces zapalny, zatorów do płuc, mózgu i naczyń obwodowych. Leczenie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych.

Zapalenie mięśnia sercowego dotyczy komórek mięśnia sercowego i najczęściej wywołane jest przez powszechne wirusy atakujące drogi oddechowe i przewód pokarmowy. Bardzo często zapaleniu mięśnia sercowego towarzyszy zapalenie osierdzia. Choroba ta może dotknąć osoby w każdym wieku. Najczęstszym objawem jest ból w klatce piersiowej, któremu nierzadko towarzyszy uczucie kołatania serca, łatwa męczliwość, trudności w oddychaniu a czasem obrzęki kończyn dolnych. Objawy te zazwyczaj poprzedzone są typowymi dla zakażenia wirusowego dolegliwościami takimi jak ból głowy, ból mięśni i stawów, gorączka, ból gardła, biegunka. Rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu i badania fizykalne oraz badań laboratoryjnych, badania EKG oraz badania obrazowego serca np. echokardiografii. Sposób leczenia zależy od stopnia nasilenia choroby i powinno odbywać się pod opieką kardiologa.

EKGzapalenieos

Fot. EKG u pacjenta z zapaleniem osierdzia.

Piśmiennictwo

1. Interna Szczeklika : podręcznik chorób wewnętrznych 2020 / zespół red. P. Gajewski [i in.]. Kraków : Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2020

2. Habib G, Lancellotti P et al. Wytyczne ESC dotyczące leczenia infekcyjnego zapalenia wsierdzia w 2015 roku. Kardiologia Polska 2015; 73, 11: 963–1027; DOI: 10.5603/KP.2015.0227.

3. Adler Y, Charron P et al. Wytyczne ESC dotyczące rozpoznawania i leczenia chorób osierdzia w 2015 roku. Kardiologia Polska 2015; 73, 11: 1028–1091; DOI: 10.5603/KP.2015.0228

 

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności