Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Lek. Aleksandra Lenart-Migdalska



          Miażdżyca to przewlekła choroba tętnic, polegająca na gromadzeniu w ich ścianie komórek zapalnych i cholesterolu (substancji tłuszczowej). Prowadzi do tworzenia blaszek miażdżycowych. Istotą blaszki miażdżycowej jest jej wapnienie. Zwapnienia w obrębie tętnicy wieńcowej występują w błonie wewnętrznej i są bezpośrednią oznaką zaawansowania choroby miażdżycowej i zwężenia naczynia.



          Zwapnienia w tętnicach wieńcowych mogą występować już we wczesnym okresie rozwoju miażdżycy, kiedy zmiany nie powodują zwężeń naczynia. W miarę powiększania się blaszki miażdżycowej zwiększa się akumulacja wapnia w naczyniu. Uwapnienie tętnic wieńcowych (wskaźnik Calcium-score) oceniane w tomografii komputerowej jest markerem zmian miażdżycowych.

          Do ilościowego przedstawienia stopnia uwapnienia tętnic stosowany jest zwykle tzw. wskaźnik Agatstona, którego wielkość zależy od obszaru zwapnień i ich gęstości. Całkowity wskaźnik uwapnienia (CS Total) jest sumą wskaźników dla poszczególnych tętnic (pnia lewej tętnicy wieńcowej - LM, gałęzi międzykomorowej przedniej - LAD, gałęzi okalającej - Cx, prawej tętnicy wieńcowej - RCA). Wskaźnik ten obliczany jest automatycznie w czasie analizy obrazu. Wskaźnik Agatstona od 0 do 10 oznacza bardzo niskie i niskie ryzyko, od 11 do 100 umiarkowane, od 101 do 400 umiarkowane wysokie oraz >400 wysokie ryzyko obecności zwężeń i przyszłych incydentów wieńcowych. Brak zwapnień z dużym prawdopodobieństwem wyklucza istotne zwężenia w tętnicach wieńcowych. Umiarkowane lub istotne nasilenie zwapnień u osób bezobjawowych umożliwia ocenę ryzyka i wdrożenie postępowania modyfikującego czynniki ryzyka, a ocena stopnia nasilenia zwapnień pozwala monitorować przebieg procesu miażdżycowego

          Zaletą badania Calcium-score jest fakt, iż może ono zostać wykonane bez podania środka kontrastowego i przy niewielkiej dawce promieniowania rentgenowskiego. Należy jednak pamiętać, że chociaż ilość zwapnień w tętnicach wieńcowych koreluje dodatnio z ryzykiem istnienia choroby wieńcowej, to w badaniu Calcium-score nie jest możliwe wykrycie nieuwapnionych blaszek miażdżycowych. Na podstawie badania Calcium-score nie jest również możliwe stwierdzenie, czy uwapnione blaszki miażdżycowe są istotne i czy zawężają pole powierzchni światła naczynia.

          Pomiar wskaźnika Calcium-score można rozważyć u osób z wyliczonym ryzykiem SCORE (10-letnie ryzyko wystąpienia pierwszego zdarzenia związanego z miażdżycą i zakończonego zgonem) przyjmującym wartości około 5% lub 10%.

pomiar

Ryc. Ocena uwapnienia tętnic wieńcowych (Calcium Score). Wskaźnik uwapnienia wg skali

Agatstona - 659 oznaczający wysokie ryzyko obecności zwężeń i przyszłych incydentów

wieńcowych. Strzałkami zaznaczono zwapnienia w tętnicach wieńcowych.

 

Piśmiennictwo:

  1. A. Undas, P. Podolec, G. Kopeć i wsp. Wytyczne Rady Redakcyjnej PFP dotyczące tzw. nowych czynników i markerów ryzyka sercowo-naczyniowego, które mają potencjalnie istotne znaczenie w strategii zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym. Polskie Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia.

  2. L. Markuszewski, J. Grycewicz. Wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych — nieinwazyjna metoda wykrywania i oceny miażdżycy tętnic wieńcowych. „Folia Cardiologica Excerpta”, s. 182–188, 2006.

  3. M. Konieczyńska, W. Tracz, M. Pasowicz, T. Przewłocki. Zastosowanie wskaźnika uwapnienia w ocenie zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych. Kardiol Pol 2006;64(10):1073-1079.

  4. F. Piepoli, AW. Hoes, S. Agewall i wsp. Wytyczne ESC dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej w 2016 roku. Kardiol Pol, 2016; 74: 821–936.

  5. J. Fijałkowska, D. Gałąska, J. Pieńkowska, M. Fijałkowski, E. Szurowska. Zastosowanie tomografii komputerowej w kardiologii. Forum Medycyny Rodzinnej 2013, tom 7, nr 3, 141–148

Maj 2020
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności