logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n. med. Anna Tyrka

Gazometria krwi jest badaniem dostarczającym cennych danych dotyczących równowagi tlenowej ustroju, jak również równowagi kwasowo zasadowej i umożliwia różnicowanie zaburzeń oddechowych i metabolicznych.

Materiałem do badania jest najczęściej krew pobrana z tętnicy promieniowej lub udowej. Jeżeli gazometria krwi tętniczej jest niemożliwa, wykonuje się gazometrię arterializowanej krwi włośniczkowej pobierając krew z opuszki palca lub płatka ucha. Gazometria krwi włośniczkowej jest najczęściej przeprowadzana u małych dzieci i osób, u których są trudności z pobraniem próbki krwi tętniczej. Rzadziej materiałem do badania jest krew żylna pobierana z żyły odłokciowej.

Przy pobieraniu krwi do gazometrii stosuje się specjalne heparynizowane strzykawki. Oznaczenie wskaźników trzeba wykonać w ciągu 15 minut od pobrania próbki. Nie ma bezwzględnych przeciwskazań do pobrania krwi tętniczej. Badanie gazometrycznie nie wymaga również od pacjenta szczególnego przygotowania. Wyjątkiem są chorzy poddani tlenoterapii, u których przed badaniem trzeba zadbać o to, żeby na 20 minut przed badaniem nie zmieniał się poziom stężenia tlenu we krwi.

Wskazaniami do wykonania gazometrii jest:

  • podejrzenie niewydolności oddechowej, ocena jej nasilenia i monitorowanie leczenia,

  • podejrzenie zaburzeń równowagi kwasowo zasadowej i ich monitorowanie; do najczęstszych sytuacji nasuwających takie podejrzenie należą: wstrząs, sepsa, zaburzenia świadomości, niewydolność serca, ostre powikłania cukrzycy, niewydolność nerek, hipo- i hiperkaliemia, zaburzenia czynności kory nadnerczy, zatrucia np. metanolem, glikolem etylenowym i salicylanami, obrażenia mnogie i niewydolność wielonarządowa.

Pulsoksymetria jest nieinwazyjną metodą przezskórnego monitorowania wysycenia (saturacji) tlenem hemoglobiny krwi tętniczej i częstotliwości tętna. Pozwala zidentyfikować hipoksję tkanek i na bieżąco poddawać ocenie efektywność tlenoterapii.

Do tego celu służą urządzenia zwane pulsoksymetrami (Ryc.), działające na zasadzie spektrofotometrii transmisyjnej wykorzystującej różne właściwości optyczne hemoglobiny utlenowanej i odtlenowanej. Są one wyposażone w czujniki zakładane na palec, małżowinę uszną, czoło lub skrzydełka nosa.

Saturacja poniżej 90% świadczy o niewydolności oddechowej. Jednak niski wynik pomiaru może być spowodowany ograniczeniami badania, do których należą:

  • artefakty ruchowe uniemożliwiające pomiar (ruch pacjenta, dreszcze),

  • zaburzenie obwodowego przepływu krwi (niskie wartości ciśnienia tętniczego),

  • zimne kończyny, hipotermia,

  • niskie wartości hemoglobiny (niedokrwistość),

  • zawyżenie wyniku przez hemoglobinę związaną z tlenkiem węgla (karboksyhemoglobina - występuje przy zatruciu tlenkiem węgla, czyli tzw. czadem) lub hemoglobinę utlenioną (methemoglobina- w wyniku zatrucia substancjami chemicznymi lub niektórymi lekami),

  • zaniżenie wyniku przez zmiany na paznokciach (zakażenia grzybicze, lakier do paznokci).

Wskazania do wykonania pulsoksymetrii:

  • podejrzenie i monitorowanie leczenia niewydolności oddechowej,

  • monitorowanie tlenoterapii,

  • monitorowanie stanu ciężko chorych,

  • znieczulenie ogólne i okres bezpośrednio po nim.

 

Pulsoksymetr600x450

Ryc. Pulsoksymetr - urządzenie do przezskórnego monitorowania wysycenia tlenem hemoglobiny krwi tętniczej i częstotliwości tętna.

 

Piśmiennictwo

  1. Oddychanie i klatka piersiowa pod red. Janusza Andresa, Mirosława Ziętkiewicza, Marcina Wąsowicza, Ośrodek Regionalny CEEA w Krakowie, 2016. ISBN 978-83-65110-42-8.

  2. Interna Szczeklika 2017/2018, Mały Podręcznik pod red. Piotra Gajewskiego, Wydanie IX, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2017, ISBN 978-83-7430-519-8.

  3. Myatt R. Pulse oxymetry: what the nurse needs to know. Nurs Stand; 2017: 31(31).

 

Luty 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28

TAGI

Polityka prywatności