logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

 

Lek. Wojciech Magoń

Wskaźnik pH informuje nas o właściwościach fizykochemicznych różnych roztworów wodnych i określa czy odczyn jest kwaśny czy zasadowy. Za taki wodny roztwór możemy także uważać naszą krew, w znacznej części składającą się z wody, w której rozpuszczone lub zawieszone są pozostałe składniki takie jak elektrolity, różnorodne białka oraz elementy morfotyczne, czyli czerwone i białe krwinki oraz płytki krwi. Okazuje się, że pH krwi człowieka jest bardzo dokładnie regulowane i utrzymywane w dość wąskim przedziale wartości.

Krew tętnicza, czyli utlenowana, posiada pH w zakresie 7,35 do 7,45.

Precyzyjna regulacja pH dotyczy nie tylko krwi, ale także pozostałych płynów ustrojowych, w tym płynu przestrzeni wewnątrzkomórkowej. W organizmie człowieka dochodzi do ciągłego przemieszczania się określonych substancji, tak aby zachować stałe stężenie jonów wodorowych, a w związku z tym stałe pH.

Badanie gazometryczne

Aby określić czy równowaga kwasowo-zasadowa organizmu jest zachowana, wykonuje się tzw. badanie gazometryczne. Polega ono na pobraniu krwi tętniczej (Ryc.), żylnej lub włośniczkowej i określeniu jej pH, a także oznaczeniu ilości rozpuszczonego w niej tlenu, dwutlenku węgla oraz innych parametrów związanych z równowagą kwasowo-zasadową. Ważne jest, aby wiedzieć z której części łożyska naczyniowego została pobrana krew, gdyż od tego zależą normy dla poszczególnych parametrów.

W przypadku zaburzeń dotyczących pH krwi, mamy do czynienia z zarówno zbyt kwaśnym jej odczynem – mówimy wówczas o kwasicy, lub zbyt zasadowym, wtedy rozpoznajemy alkalozę.

Alkalozę definiujemy jako pH krwi przekraczające wartość 7,45 dla krwi tętniczej.

Przyczyny alkalozy dzielimy na oddechowe i metaboliczne:

  • przyczyny oddechowe związane są najczęściej ze zbyt głębokim lub częstym oddechem, co skutkuje usunięciem z organizmu dwutlenku węgla, a w przypadku jego braku dochodzi do podwyższenia pH krwi,

  • przyczyny metaboliczne związane są zwykle z utratą jonów wodorowych np. w trakcie wymiotów, biegunki lub utraty z moczem pod wpływem leków.

Niezależnie od przyczyny, alkalozie zwykle towarzyszy obniżenie poziomu potasu, magnezu oraz wapnia we krwi, a często także odwodnienie.

Wpływ alkalozy na układ krążenia:

Zaburzenia elektrolitowe towarzyszące alkalozie mogą prowadzić do wystąpienia skurczy mięśniowych, drgawek lub osłabienia mięśni. Dodatkowo, szczególnie u osób ze schorzeniami serca, może to prowadzić do wystąpienia lub nasilenia zaburzeń rytmu serca, włącznie z wystąpieniem groźnych dla życia arytmii.

Leczenie alkalozy:

W sytuacji gdy rozpoznamy alkalozę oraz towarzyszące jej zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej stosujemy odpowiednie leczenie uzupełniające płyny oraz jony w organizmie oraz leczymy chorobę która przyczyniła się do wystąpienia alkalozy. Zastosowanie odpowiedniego leczenia prowadzi do ustąpienia objawów oraz wspiera mechanizmy autoregulacji organizmu, tak aby po usunięciu czynnika sprawczego, mógł on utrzymywać stałe pH w zakresie 7,35-7,45.

 

Prbki krwi ttniczej pobrane na badanie gazometryczne600x450

Ryc. Próbki krwi tętniczej pobrane na badanie gazometryczne.

 

Piśmiennictwo

1. Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2017. Kraków. Medycyna Praktyczna, 2017.

2. Grodin JL. Pharmacologic Approaches to Electrolyte Abnormalities in Heart Failure. Curr Heart Fail Rep. 2016.

3. Emmett M, Szerlip H. Clinical manifestations and evaluation of metabolic alkalosis. UpToDate. 2017.

Kwiecień 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30

TAGI

Polityka prywatności