logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n. med. Bartosz Sobień

Serca człowieka w normalnych warunkach pracuje miarowo z częstotliwością 60–80 uderzeń na minutę.

W czasie snu częstotliwość ta jest mniejsza i wynosi 40–60, a podczas wysiłku rośnie do 90–180 uderzeń na minutę. Serce pracuje też szybciej, kiedy się boimy, denerwujemy czy jesteśmy podnieceni.

Mówiąc o „kołataniu” musimy rozróżnić dwie sytuacje – kiedy serca pracuje szybko ale miarowo oraz kiedy pracuje niemiarowo. Dlatego, jeśli czujemy przyspieszoną lub nierówną czynność serca warto zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego lub kardiologa.

Podstawowym badaniem jest wywiad, osłuchanie serca, zmierzenie tętna i wykonanie zapisu EKG.

Kołatanie serca nie zawsze jest niebezpieczne dla naszego zdrowia lub życia, ale wśród wielu rodzajów zaburzeń rytmu istnieją także takie, które wymagają szybkiej diagnozy i leczenia, ze względu na potencjalnie niebezpieczny dla zdrowia i życia przebieg (Ryc.).

Niemiarowa lub zbyt szybka praca serca prawie zawsze wiąże się z nieprzyjemnymi odczuciami ze strony chorego – zdarzają się jednak sytuacje, kiedy nawet groźna arytmia (na przykład migotanie przedsionków) nie jest odczuwana i są to najbardziej niebezpieczne momenty.

Do mniej groźnych zaburzeń rytmu, które nie wymagają natychmiastowej interwencji i mogą być leczone w trybie ambulatoryjnym zalicza się na przykład:

  • tachykardię zatokową,

  • pojedyncze skurcze dodatkowe,

  • mało zaawansowane bloki przewodzenia przez układ bodźcotwórczo-przewodzący.

Przyczyny kołatania serca (arytmii):

  • przemęczenie, stres,

  • odwodnienie,

  • utrata elektrolitów podczas upałów, wysiłku fizycznego bądź po spożyciu alkoholu,

  • schorzenia innych narządów - na przykład chorób tarczycy.

Arytmia może też być pierwszym objawem innych problemów z sercem – choroby wieńcowej, zapalenia mięśnia sercowego, obecności wady wrodzonej lub nabytej.

Do potencjalnie niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca zaliczamy te przebiegające ze zbyt wolną lub zbyt szybką czynnością serca:

  • zbyt długie pauzy lub zaawansowane bloki przewodzenia – mogą objawiać się skłonnością do omdleń, pełnych utrat przytomności, a w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do zupełnego zatrzymania akcji serca i zgonu,

  • złożone dodatkowe skurcze lub częstoskurcze, zwłaszcza pochodzenia komorowego (powstające w mięśniu komór serca) – mogą doprowadzić do sytuacji gdy pracujące zbyt szybko serce nie jest w stanie efektywnie przepompować krwi i wygenerować odpowiedniego jej ciśnienia – objawiają się często utratami przytomności i szybko mogą przekształcić się w migotanie komór – czyli stan, w którym dochodzi do zatrzymania skurczu serca i finalnie do zgonu,

  • migotanie przedsionków – jest szczególnie groźne, ponieważ nie prowadzi bezpośrednio do zatrzymania krążenia, przez co wyjątkowo często jest bagatelizowane nie tylko przez pacjentów, ale także przez niektórych lekarzy. Najpoważniejszym powikłaniem nie leczonego odpowiednio migotania przedsionków jest udar mózgu, a to już stan zagrażający życiu. Jedna czwarta chorych z migotaniem przedsionków umiera zaraz po udarze, a połowa w ciągu roku od jego wystąpienia. Poza tym pacjenci z migotaniem mają gorsze rokowania w przypadku zawału czy niewydolności serca. Podczas nieregularnego skurczu ścian przedsionków może dojść do wytworzenia się w jamie przedsionka skrzepliny, która przemieszczając się drogą tętniczą do mózgu prowadzi do udaru niedokrwiennego. Dlatego tak ważne jest niezwłoczne wdrożenie nie tylko leczenia samej arytmii ale także leczenia preparatami obniżającymi krzepliwość krwi. Coraz więcej z nas zapada na tę chorobę. Obecnie w Polsce cierpi na nią około 400 tys. osób.

Pamiętajmy więc, że każde zmiany rytmu serca niewywołane stanem emocjonalnym czy wysiłkiem, trzeba skonsultować z lekarzem, ponieważ mogą one potencjalnie zagrażać naszemu zdrowiu i życiu.

Zagraajca yciu arytmia komorowa zarejestrowana w spoczynkowym EKG600x450

Ryc. Zagrażająca życiu arytmia komorowa zarejestrowana w spoczynkowym EKG.

Piśmiennictwo:

  1. Dagres N, Chao TF, Fenelon G I wsp.: European Heart Rhythm Association (EHRA)/Heart Rhythm Society (HRS)/Asia Pacific Heart Rhythm Society (APHRS)/Latin American Heart Rhythm Society (LAHRS) expert consensus on arrhythmias and cognitive function: what is the best practice? Heart Rhythm. 2018 Jun;15(6):e37-e60.

  2. Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) do spraw leczenia migotania przedsionków: „Wytyczne ESC dotyczące leczenia migotania przedsionków w 2016 roku, opracowane we współpracy z EACTS”. Kardiologia Polska 2016; 74, 12: 1359–1469.

  3. Kannel WB, Wolf PA, Benjamin EJ I wsp.: “Prevalence, incidence,prognosis, and predisposing conditions for atrial fibrillation: population-based estimates”. Am J Cardiol, 1998; 82: 2N–9N.

Luty 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28

TAGI

Polityka prywatności