logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n. med. Mateusz Brózda

Sód i chlor są pierwiastkami powszechnie występującymi w środowisku. Do naszego organizmu dostarczamy je w postaci soli kuchennej (NaCl – chlorek sodu) oraz z napojami i pokarmami, takimi jak: mleko, mięso, ryby.

Z uwagi na swoje właściwości, sól od wieków dodawana jest do wszelkiego rodzaju pokarmów jako jeden z najtańszych środków konserwujących. Ponadto sól kuchenna dodawana jest zwyczajowo do pokarmów w trakcie obróbki kulinarnej. Inne formy występowania sodu to dwuwęglan sodu dodawany do napojów oraz glutaminian sodu dodawany do przypraw, mięsa, ryb, jaj, chleba, serów, wędlin i konserw.

W większości krajów europejskich, również w Polsce, spożycie soli jest wysokie (ok. 9-10 g/dzień), podczas gdy zalecane dzienne spożycie soli powinno wynosić < 5 g dziennie (jedna płaska łyżeczka), a nawet optymalne poziomy przyjmowanej soli mogą być jeszcze niższe i wynosić ok. 3 g/dobę.

Szerokie rozpowszechnienie soli sprawia, że niedobór sodu występuje rzadko. Można nawet powiedzieć, że aktualnie dużo większym wyzwaniem jest ograniczenie spożycia soli w diecie, niż jej brak.
Niedobór soli może mieć szereg istotnych konsekwencji, takich jak:

  • osłabienie,

  • łatwa męczliwość,

  • spadek apetytu,

  • skurcze mięśni,

  • negatywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy (odwodnienie, spadek ciśnienia tętniczego krwi),

  • upośledzenie zdolności poznawczych (w tym rozdrażnienie, spadek koncentracji, osłabienie pamięci).

Zapamiętaj! Niedobór sodu występuje rzadko, ale może mieć istotne konsekwencje!

Z gwałtownym spadkiem poziomu sodu w organizmie możemy mieć do czynienia w przypadku nasilonych biegunek i wymiotów oraz w sytuacji intensywnego wysiłku fizycznego, w szczególności w niesprzyjających warunkach atmosferycznych (wysoka temperatura). Do obniżenia poziomu sodu może także dojść w skutek nadmiernej utraty soli z moczem w przebiegu niektórych schorzeń nerek (tubulopatie), a także przy niedoczynności nadnerczy (niedobór mineralokortykosteroidów). Do utraty soli może prowadzić również niewłaściwe stosowanie leków moczopędnych, a także nadużywanie środków przeczyszczających.

Niemniej jednak warto zauważyć, że zarówno niedobór jak i nadmiar soli są szkodliwe. Nadmiar sodu sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego oraz jest również czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym zawału serca i udaru mózgu, oraz zwiększa ryzyko nowotworu żołądka.

Wart zapamiętać!

Przygotowując codzienne posiłki, warto dbać o to, aby dzienne spożycie soli w diecie było odpowiednie, tj. aby nie przekraczało 5 g NaCl (płaska łyżeczka stołowa).

Zalecane dzienne spoycie soli paska yeczka stoowa600x450

Ryc. Zalecane dzienne spożycie soli - płaska łyżeczka stołowa.

 

Piśmiennictwo

1. Piepoli F, Hoes AW, Agewall S et al. Wytyczne ESC dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej w 2016 roku. Kardiol Pol, 2016; 74: 821–936.

2. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Red. nauk. prof. dr hab. M. Jarosz. IŻŻ, Warszawa 2012.

3. Ołtarzewski M., Szponar L., Spożycie sodu w populacji polskiej a ryzyko zagrożenia zdrowia, Zdr. Publ., 2006, 116(1).

 

 

Lipiec 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

TAGI

Polityka prywatności