logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Prof. dr hab. Med. Piotr Jankowski

Przez stulecia w medycynie ludowej stosowano tran jako remedium w leczeniu krzywicy. Jędrzej Śniadecki w 1823 roku opisał „kąpiele słoneczne”, jako skuteczną terapię w jej zapobieganiu. W 1922 roku amerykański badacz Elmer McCollum wyodrębnił w tranie czynnik przeciwkrzywiczy (cholekalcyferol), który nazwano witaminą D. Jako nazwę wskazano czwartą literę alfabetu, ponieważ został odkryty jako czwarta w kolejności substancja z grupy witamin. Obecnie wyróżnia się kilka form witaminy D, nieznacznie różniących się od siebie pod względem budowy chemicznej. Różnice w budowie cząsteczki (Ryc.) warunkują jednak istotne różnice w działaniu poszczególnych witamin. Obecnie wiadomo już, że cholekalcyferol nie spełnia definicji witaminy, czyli związku, którego organizm nie potrafi wytwarzać i który musi być dostarczany z zewnątrz, ponieważ może być produkowany w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Dzisiaj witamina D, ze względu na mnogość jej efektów biologicznych, coraz częściej nazywana jest hormonem.

Witamina D pełni szereg funkcji w organizmie człowieka, m.in.:

  • wpływa na regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania wapnia i fosforu w jelicie cienkim,

  • odpowiada za prawidłowy przebieg mineralizacji kości i zębów, ułatwiając tworzenie związków wapnia i fosforu w postaci połączeń niezbędnych do budowy kości,

  • pomaga utrzymać stałe stężenie wapnia i fosforu w surowicy, zapobiegając demineralizacji kości.

Wyniki wielu badań, również tych zrealizowanych w regionie krakowskim, wskazują na częste występowanie niedoboru witaminy. Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Co za tym idzie, magazynuje się w tkance tłuszczowej, z której bardzo powoli uwalniana jest do krążenia. Nadmierna zawartość tkanki tłuszczowej może być jednym z powodów niewystarczającego stężenia witaminy D w surowicy krwi, co przy obecnej epidemii otyłości stanowi z kolei prawdopodobne wyjaśnienie dla opisywanej epidemii hipowitaminozy D oraz obserwowanych związków między niskim poziomem witaminy D a zachorowalnością sercowo-naczyniową. Trzeba podkreślić, że stwierdzenie niedoboru nie jest jednoznaczne z koniecznością suplementacji danej substancji.

Należy zauważyć, że pomimo dużej liczby badań obserwacyjnych, wciąż brakuje ostatecznego potwierdzenia czy suplementacja witaminy D3 przynosi korzyści. Przede wszystkim nie ma danych wskazujących na zmniejszenie ryzyka występowania incydentów sercowo-naczyniowych, takich na przykład jak zawał serca czy udar mózgu. Nie wykazano też, by suplementacja witaminą D zmniejszała ryzyko zgonu, czyli by wydłużała życie.

Reasumując, obecnie ani eksperci, ani towarzystwa naukowe nie zalecają suplementacji witaminy D3 celem zapobiegania występowaniu chorób układu krążenia.

 

Wzr strukturalny witaminy D3 cholekalcyferolu 500x500

 

Ryc. Wzór strukturalny witaminy D3 (cholekalcyferolu).

 

Piśmiennictwo

1. Stolarz-Skrzypek K, Jankowski P. Witamina D a układ krążenia. Kardiologia Inwazyjna 2016; 11: 69-70.

2. Piepoli M.F., Hoes A.W., Agewall S. i wsp. 2016 European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur. Heart J. 2016; 37: 2315–2381.

3. Holick M.F. Vitamin D: a D-lightful solution for health. J. Investig. Med. 2011; 59: 872–880.

 

Listopad 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

TAGI

Polityka prywatności