Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Centrum wiedzy

 

Dr hab. n. med. Maria Olszowska, prof. UJ

 

Tłuszcz używany jest do przekąsek, surówek, sałatek, do smarowania pieczywa, a najczęściej stosowany jest do smażenia pokarmów. Tłuszcze mogą ulegać zmianom pod wpływem tlenu i temperatury, w mniejszym zakresie pod wpływem światła i odczynu środowiska. Istotną sprawą jest fakt, że pod wpływem wysokiej temperatury w tłuszczach zachodzą różnorodne zmiany fizykochemiczne. Zmiany zachodzą zarówno w ogrzewanym tłuszczu jak i smażonym produkcie, do którego produkty rozkładu tłuszczu przenikają. Jakość zmian zachodzących w trakcie smażenia zależy od temperatury i czasu smażenia a także od rodzaju stosowanego tłuszczu. Proces smażenia wiąże się ze zmniejszeniem ilości witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, ubytkiem nienasyconych kwasów tłuszczowych a także powstania toksycznych substancji tzw. polimerów i monomerów cyklicznych. Polimery spożywane w większych ilościach nie wchłaniają się do organizmu ale mogą wywoływać biegunki i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Monomery cykliczne, powstające z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, dobrze wchłaniają się powodując uszkodzenie narządów wewnętrznych m. in. wątroby, serca, nerek, mają również właściwości karcinogenne.

 

Lek. Agnieszka Sarnecka

 

Otyłość jest chorobą przewlekłą, wynikającą z dodatniego bilansu energetycznego, czyli spożywania zbyt dużej ilości pokarmów w stosunku do bieżącego zapotrzebowania organizmu, obejmującego również aktywność fizyczną. Konsekwencją takiej sytuacji jest odkładanie się nadmiaru energii w postaci tkanki tłuszczowej.

Lek. Marcin Waligóra

 

Miażdżyca jest najczęstszą przyczyną chorób tętnic kończyn dolnych. Wskutek jej rozwoju dochodzi do powstawania blaszek miażdżycowych upośledzających napływ krwi tętniczej. Choroba może przebiegać bezobjawowo, a najbardziej typowe objawy obejmują bóle mięśni pojawiające się po wysiłku fizycznym i ustępujące po odpoczynku (tzw. „chromanie przestankowe”). Choroba może doprowadzić do postępującego niedokrwienia, a w skrajnych przypadkach do konieczności odjęcia kończyny (amputacji). Wykrywanie miażdżycy oparte jest na badaniu lekarskim oraz wykonaniu pomiaru ciśnień na kończynach (wskaźnik kostka ramię). Ultrasonografia techniką duplex dostarcza dodatkowej informacji o anatomii naczyń i przepływu krwi.

Lek. Klaudia Knap

 

Czy ból nóg zawsze jest objawem niedokrwienia?
Ból nóg może być spowodowany wieloma chorobami. Jego charakter różni się w zależności od przyczyny, inne są również objawy towarzyszące. W niektórych przypadkach ból kończyn dolnych jest symptomem poważnych schorzeń, które prowadzą do ciężkich powikłań. Nie może być zatem lekceważony, zwłaszcza jeżeli utrzymuje się długo lub jego nasilenie zwiększa się wraz z upływem czasu. Na szczęście niedokrwienie nie jest najczęstszą przyczyną bólu nóg. Chorobami, z którymi należy różnicować niedokrwienie są przede wszystkim choroby kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego oraz choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych i kolanowych - objawy tych schorzeń mogą być bardzo podobne do niedokrwienia, natomiast częściej stanowią przyczynę bólu kończyn dolnych niż rozwijająca się w tętnicach miażdżyca. Nie można zapominać o innych przyczynach - źródłem bólu nóg mogą być choroby naczyń żylnych, urazy (np. naderwanie ścięgien, więzadeł), wady i deformacje stóp oraz choroby metaboliczne (najczęściej cukrzyca).

 

Lek. Klaudia Knap

  • Co to jest i jak działa aspiryna?

Aspiryną nazywamy kwas acetylosalicylowy (ASA), czyli niesteroidowy lek przeciwzapalny, który wykazuje zróżnicowane działanie w zależności od zastosowanej dawki:

  • w większych dawkach (250–500 mg) działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i  przeciwgorączkowo;

  • w mniejszych dawkach (75–100 mg) zmniejsza ryzyko zawału serca czy udaru niedokrwiennego mózgu, co wynika z hamowania zlepiania się płytek krwi i tworzenia zakrzepów w naczyniach. Działanie to (tzw. przeciwpłytkowe, antyagregacyjne) polega na nieodwracalnym hamowaniu jednego z enzymów płytkowych - cyklooksygenazy-1 (COX-1). Powoduje to zmniejszenie syntezy tromboksanu A2 - związku chemicznego nasilającego agregację (zlepianie się płytek krwi), a efekt ten jest całkowity podczas długotrwałego stosowania dawek co najmniej 75 mg/dobę.

Maj 2020
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności