logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Czym jest nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze to stan, w którym długotrwale utrzymują się wysokie wartości ciśnienia
tętniczego.
Ciśnienie tętnicze to siła, jaką krew wywiera na ścianę naczynia. Wartość ciśnienia tętniczego
oznacza się dwiema liczbami, z których większa oznacza ciśnienie skurczowe, a mniejsza ciśnienie
rozkurczowe.

 

Celem leczenia nadciśnienia tętniczego jest zmniejszenie wartości ciśnienia tętniczego poniżej
140/90 mm Hg, a także modyfikacja wszystkich innych czynników ryzyka występujących
u danego pacjenta. W grupie pacjentów z cukrzycą zaleca się obniżenie ciśnienia tętniczego do < 140/85 mmHg. U pacjentów starszych poniżej 80 rż z ciśnieniem skurczowym ≥ 160 mmHg, ciśnienie to należy redukować do wartości 140 - 150 mmHg. Podobnie u osób > 80 rż w dobrym stanie fizycznym i psychicznym.

 

 

Ciśnienie tętnicze należy mierzyć na tym ramieniu, na którym ciśnienie tętnicze jest wyższe. Wartości ciśnienia tętniczego na obu ramionach mogą się różnić – dlatego podczas pierwszej konsultacji lekarskiej należy wykonać pomiar ciśnienia na lewym i prawym ramieniu. Prawidłowo
różnica ciśnień po obu stronach dla ciśnienia skurczowego nie powinna przekraczać 20 mm Hg, a dla ciśnienia rozkurczowego 10 mm Hg. W przypadku większej różnicy ciśnień należy skonsultować się z lekarzem.

 

Leczenie niefarmakologiczne nadciśnienia tętniczego polega na przestrzeganiu zasad zdrowego
stylu życia
• Zaprzestaniu palenia papierosów
• Zmniejszeniu masy ciała
• Ograniczeniu nadmiernego spożycia alkoholu:
mężczyźni: <20 g etanolu/dobę (1–2 małe piwa, 1–2 kieliszki wina, 1–2 kieliszki mocnego
alkoholu)
kobiety: <10 g etanolu/dobę (1 małe piwo, 1 kieliszek wina, 1 kieliszek mocnego alkoholu)
• Zwiększeniu aktywności fizycznej
• Ograniczeniu spożycia soli kuchennej do <5 g na dobę (5 g soli to jedna łyżeczka stołowa) –
taka ilość soli występuje naturalnie w produktach spożywczych, dlatego podstawową zasadą
jest niedosalanie potraw
• Zwiększeniu spożycia warzyw i owoców
• Zmniejszeniu spożycia tłuszczów zwierzęcych.

 

Jeśli ciśnienie tętnicze zmierzone w trakcie co najmniej dwóch wizyt jest wyższe lub równe 140 mm Hg dla ciśnienia skurczowego lub 90 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego, lekarz rozpoznaje nadciśnienie tętnicze (należy przyjąć średnią z co najmniej dwóch pomiarów podczas jednej wizyty).

 

U większości pacjentów rozpoznaje się samoistne nadciśnienie tętnicze, które wynika zwykle
z niezdrowego stylu życia.
Samoistne nadciśnienie tętnicze jest spowodowane skłonnościami genetycznymi (świadczy o nich częste występowanie nadciśnienia w rodzinie) oraz niezdrowym stylem życia, na który składają się:
• mała aktywność fizyczna,
• nadmierne spożycie soli i tłuszczów,
• otyłość,
• nadużywanie alkoholu,
• stres,
• palenie tytoniu.
U 5 pacjentów na 100 udaje się znaleźć jedną konkretną przyczynę nadciśnienia tętniczego. Rozpoznajemy wówczas tzw. wtórne nadciśnienie tętnicze.
Najczęstsze przyczyny wtórnego nadciśnienia tętniczego to:
• choroby nerek,
• choroby endokrynologiczne, np. nadczynność tarczycy, zespół Cushinga,
• stosowanie niektórych leków, np. doustnych środków antykoncepcyjnych, leków sterydowych, leków przeciwbólowych, narkotyków.

 

Nadciśnienie tętnicze, które nie jest odpowiednio leczone, prowadzi do poważnych powikłań.
Należą do nich:
• zawał serca,
• udar mózgu,
• niewydolność serca,
• niewydolność nerek,
• otępienie,
• ślepota.
Nadciśnienie tętnicze jest również jedną z najczęstszych przyczyn zgonów.
 
 

Nadciśnienie tętnicze nie boli. Rzadko objawia się w postaci bólu głowy, uczucia kołatania serca, uderzeń gorąca (wypieki na twarzy), zawrotów głowy, duszności.

 

W celu wczesnego wykrywania nadciśnienia tętniczego konieczny jest regularny pomiar ciśnienia tętniczego. Zaleca się, aby ciśnienie tętnicze było mierzone u każdej dorosłej osoby przynajmniej raz w roku. Aż u 30% dorosłych Polaków nadciśnienie tętnicze pozostaje nierozpoznane.

 

Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia tętniczego
• Pomiar ciśnienia tętniczego powinien być wykonany w spoczynku.
• Przed pomiarem odpocznij co najmniej 5 minut.
• Nie wykonuj pomiaru po intensywnym wysiłku.
• Na ok. 30 minut przed pomiarem nie jedz obfitych posiłków, nie pij kawy ani alkoholu, nie
pal papierosów.
• Mierz ciśnienie w pozycji siedzącej.
• Mankiet aparatu załóż na ramię tak, aby znajdował się na poziomie serca.
• Rękę oprzyj np. na stole.
• Wykonaj przynajmniej dwa pomiary oddzielone 1–2-minutową przerwą, jeśli ich wyniki znacznie się różnią, wykonaj kolejne pomiary, jako ostateczny wynik przyjmij średnią arytmetyczną
z pomiarów.

 

 

Ciśnienie tętnicze klasyfikuje się jako: optymalne, prawidłowe, wysokie prawidłowe i nadciśnienie
tętnicze.
Klasyfikacja ta opiera się na wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego.

 

Ciśnienie skurczowe [mmHg] Ciśnienie rozkurczowe [mmHg] Rozpoznanie
≤ 120 ≤ 80 Ciśnienie optymalne
120-129 80-84 Ciśnienie prawidłowe
130-139 85-89 Ciśnienie wysokie prawidłowe
≥ 140 ≥ 90 ≥ 90 Nadciśnienie tętnicze

 

 

Nadciśnienie tętnicze występuje u 1/3 dorosłych Polaków co stanowi 9,5 mln osób.
Rozpowszechnienie nadciśnienia zwiększa się z wiekiem. W wieku >45 lat choruje około 45% osób a w wieku > 65 lat około 60% osób. Około 30% osób ma nierozpoznane nadciśnienie tętnicze. Skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego w Polsce wynosi około 26%.

 

Leczenie nadciśnienia tętniczego zmniejsza ryzyko powikłań oraz zgonu z powodu chorób układu
krążenia. W leczeniu nadciśnienia tętniczego stosuje się metody niefarmakologiczne i farmakologiczne.
• Leczenie niefarmakologiczne obowiązuje wszystkich pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.
• Leczenie farmakologiczne lekarz włącza niezwłoczne u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym 3 stopnia, jak również z nadciśnieniem tętniczym 1 lub 2 stopnia i dużym lub bardzo dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym; u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stopnia 1 i 2 i z umiarkowanym ryzykiem sercowo-naczyniowym lekarz może opóźnić wdrożenie leczenia farmakologicznego o kilka tygodni, a u pacjentów z nadciśnieniem 1 stopnia bez żadnych innych czynników ryzyka o kilka miesięcy pod warunkiem, że pacjent zadeklaruje chęć intensywnej modyfikacji stylu życia.

Listopad 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

TAGI

Polityka prywatności