logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Program redukcji masy ciała skutecznym narzędziem w walce z z nadwagą i otyłością oraz chorobami dietozależnymi w społeczności lokalnej – komentarz prof. Mirosława Jarosza - Dyrektora Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie do realizacji programu „Zapobieganie nadwadze  i otyłości wśród mieszkańców województwa małopolskiego” finansowanego ze środków Województwa Małopolskiego.

Program „Zapobieganie nadwadze  i otyłości wśród mieszkańców województwa małopolskiego” finansowany z budżetu Województwa Małopolskiego został oparty na założeniach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy pt. „Zapobieganie nadwadze i otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukacje społeczeństwa w zakresie żywienia i aktywności fizycznej”. Oba programy prowadzone w Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym im. dr S. Jasińskiego w Zakopanem przyniosły oczekiwane rezultaty w postaci redukcji masy ciała pacjentów z nadwagą i otyłością poprzez poprawę nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej- mówi prof. Mirosław Jarosz.Interdyscyplinarny zespół terapeutyczny w skład którego wchodzili: lekarz, dietetyk, psycholog oraz fizjoterapeuta w czasie trzech miesięcy kompleksowo pomogli obniżyć masę ciała pacjentów średnio o 5 kg, co w dużym procencie (16%) osób skutkowało normalizacją masy ciała do zalecanego wskaźnika BMI poniżej 25. W ramach realizacji Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy, 12-tyg. program redukcji masy ciała przeprowadzony w latach 2013-2016r. objął w całym województwie małopolskim blisko 200 osób z nadwagąi otyłości. W drodze konkursu zostały wyłonione 4 placówki medyczne, w tym Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem . Biorący udział w programie łącznie zredukowali ponad 900 nadmiernych kilogramów. Dodatkowo w Dietetycznych Punktach Konsultacyjnych zostało przyjętych ponad 1086 pacjentów z nadwagą i otyłością.

W trakcie realizacji programu, pacjenci wysoko ocenili możliwość skorzystania z pomocy specjalistów, co skutkowało zmianą nawyków żywieniowych i wzrostem aktywności fizycznej. Szczególnie pomocna była wiedza dotycząca utrzymania prawidłowych zachowań zdrowotnych już po zakończeniu programu.

Kompleksowa opieka nad pacjentem przez lekarza, dietetyka, rehabilitanta i psychologa była pierwszą tego typu ofertą, realizowaną przez podmioty lecznicze  przeznaczoną dla osób borykających się z nadmierną masą ciała. Ten schemat leczenia przyniósł oczekiwane rezultaty, stąd tak pozytywne opinie zarówno wśród uczestników jak i realizatorów programu ze strony placówek medycznych. Powodzenie programu dało możliwość do pozyskania w przyszłości środków finansowych na dalszą realizację tego typu programów. Pierwszą placówka medyczną w Polsce, która otrzymała od władz samorządowych środki finansowe i zrealizowała  program redukcji masy ciała jest Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im dr S. Jasińskiego w Zakopanem.

Program realizowany od czerwca do listopada 2017 r. (dwie edycje) bazował na następujących założeniach:

  • Dla każdego z uczestników programu przewidziano 4 wizyty lekarskie. Pierwsza wizyta, którą objęto ok. 150 osób, miała charakter selekcyjny. Docelowo do uczestnictwa w programie zakwalifikowano 137 pacjentów, zaś 13 nie spełniło kryteriów ze względu na stan zdrowia. Wszystkim uczestnikom rozpoczynającym program wykonano badania biochemiczne, a w przypadku ich nieprawidłowości, badania zostały powtórzone na koniec programu.
    U wszystkich badanych uczestników, wskaźniki biochemiczne uległy poprawie, co jest oczekiwanym pozytywnym rezultatem 
  • Część fizjoterapeutyczna obejmowała łącznie 450 godzin ćwiczeń w basenie rehabilitacyjnym i w sali gimnastycznej pod opieką wykwalifikowanego rehabilitanta. Uczestnicy zostali podzieleni na grupy w zależności od kondycji fizycznej. Aktywność fizyczna obejmowała ćwiczenia zbiorowe i na przyrządach, a katalog ćwiczeń został przygotowany na podstawie wytycznych w ramach realizowanego wcześniej programu szwajcarsko-polskiego.
  • Część dietetyczna przewidywała 140 godzin indywidualnych spotkań
    i warsztatów grupowych z profesjonalnym dietetykiem. Spotkania obejmowały tematykę związaną z zasadami zdrowego żywienia zgodnie z piramidą zdrowego żywienia i aktywności fizycznej IŻŻ., sposobem liczenia kaloryczności posiłków, omawianiu najczęściej popełnianych błędów żywieniowych. Każdy uczestnik programu prowadził dzienniczek spożycia, w którym przez okres 3 miesiące odnotowywał uzgodniony z dietetykiem sposób odżywiania. W ramach części dietetycznej przewidziano także indywidualne porady w Konsultacyjnym Punkcie Dietetycznym w ilości 90 godzin.
  • Część psychologiczna – to 120 godzin spotkań z psychologiem głównie o charakterze motywacyjnym. To także wspólne poszukiwania utrudnień  w realizacji celu jakim była redukcja masy ciała. W grupach omawiano także sposoby radzenia sobie ze stresem, który jest jednym z czynników powodujących problemy z prawidłowym odżywianiem.

W poniższej tabeli zostały przedstawione wyniki z realizacji programu finansowanego ze środków województwa małopolskiego w 2017r. (2 edycje) oraz programu realizowanego     w 2016r. w ramach SPPW-KIK-34. Uzyskane wyniki są porównywalne, a jednocześnie są potwierdzeniem, że takie programy są skutecznym środkiem w leczeniu otyłości i chorób        z nią związanych.

 

Program
lokalny*

realizacja
VI-VII 2017r.
I edycja

Program
lokalny*

realizacja
IX-XI 2017r.

II edycja

Program
SPPW-KIK-34**

realizacja
IV-VI 2016r.

 

Ilość uczestników
rozpoczynających program

 

74

 

63

 

50

 

K

M

K

M

K

M

Ilość uczestników
rozpoczynających  programu

z podziałem na płeć

 

 

58

 

 

3

 

 

54

 

 

5

 

 

46

 

 

4

Ilość uczestników
którzy ukończyli program

 

61

 

59

 

50

Ilość osób (%) z obniżonym BMI

 

 95%

 

 94,7%

 

95,5%

Średni spadek
masy ciała

 

5 kg

 

5 kg

 

6,3 kg

Największy spadek masy ciała

 

13 kg

 

21 kg

 

14,5 kg

*Program lokalny „Zapobieganie nadwadze  i otyłości wśród mieszkańców województwa małopolskiego” finansowany ze środków województwa małopolskiego w ramach I edycji Budżetu Obywatelskiego, realizowany przez Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem

** Szwajcarsko-Polski Program Współpracy KIK-34„Zachowaj Równowagę”

         Warto nadmienić, że obok realizacji zajęć z dietetykiem, rehabilitantem i psychologiem, motywacja pacjenta jest jednym z kluczowych czynników warunkujących powodzenie takich programów. Z tego względu, każdy z uczestników otrzymał imienny certyfikat udziału w programie, a najaktywniejsi pacjenci, którzy wykazali się dużym zaangażowaniem oraz odnotowali najwyższy wskaźnik redukcji masy ciała otrzymali nagrody rzeczowe.

         Sukces w realizacji programu redukcji masy ciała przez Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny w Zakopanem może stanowić wzór dla kolejnych placówek medycznych       w pozyskiwaniu środków finansowych i pomocy społeczności lokalnej w leczeniu nadwagi i otyłości oraz chorób dietozależnych.

            Należy podkreślić, że programy redukcji masy ciała realizowane na bazie placówek służby zdrowia są efektywnym narzędziem w walce z otyłością, możliwym do szerszego zastosowania. Uzyskane wyniki potwierdziły, że stosując działania oparte na założeniach programu można zmniejszyć epidemię otyłości, a tym samym dać szansę na poprawę stanu zdrowia publicznego.

Autor: prof. Mirosław Jarosz

Marzec 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

TAGI

Polityka prywatności