Wpływ depresji rodziców na funkcjonowanie dzieci

Od lat prowadzone jest wiele badań poświęconych zagadnieniom relacji pomiędzy rodzicami chorującymi na zaburzenie depresyjne a pozostającymi pod ich opieką dziećmi. Badania te do niedawna obejmowały głównie relacje z matkami ponieważ rola ojców w perspektywie społecznej sprowadzała się do zapewnienia zasobów materialnych rodzinie, omijając ważne zagadnienia kształtowania więzi rodzicielskiej. Wykazano, między innymi, że depresja matki może przyczyniać się do zaburzenia rytmów fizjologicznych niemowlęcia, w tym rytmu snu i czuwania. Okazuje się, że matki cierpiące na silne objawy choroby często wybudzają swoje dzieci ze snu. Jest to spowodowane zwiększonym niepokojem o zdrowie dziecka, który powoduje częste upewnianie się co do jego komfortu i braku objawów somatycznych, w tym nasilonych obaw dotyczących śmierci dziecka. Ponadto, matki borykające się z chorobą częściej niż osoby bez zaburzeń psychicznych zaspokajają własne potrzeby bezpieczeństwa i bliskości poprzez kontakt fizyczny z dzieckiem, co może wyrażać się na przykład częstym przenoszeniem dziecka do swojego łóżka pomimo braku symptomów świadczących o jego dyskomforcie.

Jak można się spodziewać, zaburzenie depresyjne może w znacznym stopniu wpłynąć na relację rodzic-dziecko, w tym na funkcjonowanie psychiczne potomka. Po pierwsze, chorujący rodzice mogą mieć tendencję do niezahamowanego werbalizowania swoich obaw w stosunku do dzieci, powodując ich internalizację i dalszą trudność w adekwatnej ocenie rzeczywistości, co może wpłynąć na funkcjonowanie nie tylko w okresie dzieciństwa i adolescencji, ale także w życiu dorosłym. Ponadto, depresyjna ocena rzeczywistości może skłaniać rodzica do nadmiernej ochrony dziecka przed niebezpieczeństwem, hamując jego rozwój w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej. Współczesne badania pokazują między innymi, że dzieci rodziców cierpiących na depresję, w porównaniu do ogółu populacji, częściej wykazują symptomy zaburzeń emocjonalnych i behawioralnych. Dotyczy to rodziców obojga płci.

Powyższe doniesienia nakłaniają do podkreślenia wagi wczesnej diagnozy oraz leczenia zaburzeń psychicznych u rodziców. Opiekunowie, którzy decydują się na specjalistyczną pomoc częściej są świadomi swojej choroby oraz konsekwencji z nią związanych, w tym myśli i zachowań mogących negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka. Dzięki regularnemu leczeniu możliwe jest monitorowanie takich zachowań oraz wprowadzanie strategii mających na celu minimalizację wpływu choroby na najmłodszych członków rodziny.

Programy profilaktyczne

Logo Małopolski

Kontakt

Departament Zdrowia, Rodziny,
Równego Traktowania i Polityki Społecznej

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
ul. Racławicka 56, 31-017 Kraków

tel.: 12 63 03 202
e-mail: profilaktyka@umwm.malopolska.pl 

Profilaktyka

Profilaktyka zdrowotna to wszelkiego rodzaju działania mające na celu zapobieganie chorobom oraz innym czynnikom, które negatywnie wpływają na nasz stan zdrowia, zarówno indywidualnego jak i całej populacji