Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

Ekspert Wojewódzki ds. Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego

Ekspert Wojewódzki ds. Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego realizuje zadania na mocy Uchwały Nr 509/21 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 29 kwietnia 2021 roku w sprawie powołania Eksperta Wojewódzkiego do Spraw Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego.

Ekspert realizuje zadania wymienione w art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, tj.:

1) zbieranie, gromadzenie, wymiana informacji i dokumentacji w zakresie przeciwdziałania narkomanii, objętych badaniami statystycznymi statystyki publicznej, oraz opracowywanie i przetwarzanie zebranych danych;

2) prowadzenie i inicjowanie badań dotyczących problemów narkotyków i narkomanii oraz opracowywanie i udostępnianie ich wyników;

3) gromadzenie, przechowywanie i udostępnianie baz danych dotyczących narkotyków i narkomanii;

4) formułowanie wniosków sprzyjających kształtowaniu adekwatnej do sytuacji strategii reagowania na problem narkomanii;

5) gromadzenie i udostępnianie publikacji na temat narkotyków i narkomanii;

6) gromadzenie i analiza informacji dotyczących nowo pojawiających się trendów w używaniu środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Karolina Załęga

Ekspert Wojewódzki ds. Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego

Godziny urzędowania:

wtorek godz. 8.30 - 12.30

tel. (12) 652 42 02

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ośrodek Edukacji, Badań i Rozwoju przy Szpitalu Klinicznym im. dr. J. Babińskiego w Krakowie,

ul. J. Babińskiego 29 (pierwszy budynek przy wjeździe na teren Szpitala)

 budynek Ośrodka Edukacji, Badań i Rozwoju przy Szpitalu Klinicznym im. dr. J. Babińskiego w Krakowie, w którym urzęduje Ekspert Wojewódzki ds. Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego

Adres do korespondencji:

Ośrodek Edukacji, Badań i Rozwoju przy Szpitalu Klinicznym im. dr. J. Babińskiego w Krakowie

ul. J. Babińskiego 29

30-393 Kraków

 Znak zapytania Ekspert

Podział środków psychoaktywnych:

Według aktualnej klasyfikacji, narkotyki dzieli się na 6 grup, przy czym jednym z kryteriów jest kierunek ich działania farmakologicznego (Shuckit, 2000)

  • Depresanty ośrodkowego układu nerwowego, tj. związki zmniejszające przejawy aktywności ośrodkowego układu nerwowego (OUN) (m.in. alkohol etylowy, barbituriany, benzodiazepiny i kwas γ-hydroksymasłowy )
  • Stymulanty OUN, tj. psychoaktywne substancje pobudzające czynność OUN (m.in. amfetamina, metamfetamina, kokaina, matkatinon, katina i kation).
  • Opioidy, tj. morfina, kodeina, tebaina oraz opioidy syntetyczne i półsyntetyczne
  • Kannabinoidy, tj. składniki konopii Canabis stavia, występujące na rynku narkotykowym jako marihuana, haszysz i olej haszyszowy
  • Halucynogeny, związki wywołujące halucynacje, które dzieli się na 4 podgrupy należące do różnych grup chemicznych:
  1. Pochodne ergoliny (lizergid)
  2. Pochodne tryptaminy (psylocyna i psylocybina)
  3. Pochodne karboliny (harmina i harmalina)
  4. Pochodne fenetylaminy (meskalina)
  • Inhalanty albo wziewne środki odurzające – duża grupa związków, które stosują głównie ludzie młodzi, często nawet uczniowie szkół podstawowych. Jest to spowodowane ich dostępnością, niską ceną, a także sposobami stosowania (wdychanie). Do inhalatorów należą popularne rozpuszczalniki, np. tuolen, ksylen, heksan i benzyna, gazy np. propan i butan, propelanty aerozoli, spreje.

NSPA Nowe Substancje Psychoaktywne: „Dopalacze” to zwyczajowe określenie pewnej grupy substancji psychoaktywnych, których działanie jest zbliżone do działania znanych nielegalnych substancji, znajdujących się w Polsce pod kontrolą prawną na mocy Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii. Substancje znane jako dopalacze mają podobną, ale nie identyczną, strukturę chemiczną co ich nielegalne odpowiedniki, a przez to w sensie formalnym nie można uznać ich za nielegalne (Kidawa, 2013). Wprawdzie ich sprzedaż może być objęta kontrolą ze względu na naruszenie przepisów bezpieczeństwa konsumentów i obrotu (w Polsce jest ona sprawowana przez Główny Inspektorat Sanitarny), jednak produkty te często są opatrzone etykietami sugerującymi ich nieprzydatność do spożycia, co w dużym stopniu zawęża możliwości ich kontrolowania i ograniczenia dystrybucji (EMCDDA, 2014).

Nie każdy kto przyjmuje Substancje Psychoaktywne uzależni się, ale każdy na pewno podejmuje ryzyko, które może się okazać konsekwencją determinującą negatywnie jego przyszłość!

Typologia przyjmowania SPA/NSPA

Pierwszy typ, to osoba, która używa substancji psychoaktywnych okazjonalnie, np. party, dyskoteka, koncert czy w czasie innych spotkań towarzyskich i traktuje to jako element swojego stylu życia.

W drugim przypadku mamy do czynienia z użyciem okazjonalnym, nieplanowym, czyli czymś wykraczającym poza ramy dotychczasowego zachowania czy stylu życia. Może to być sytuacja inicjacji lub przypadek zwiększonego ryzyka, ze względu na brak świadomości zagrożenia.

Trzecią sytuację spotykamy w przypadku uzależnienia, ale także kontrolowanego używania substancji uzależniających. Substancje psychoaktywne stają się również stałym elementem codzienności.

Według obowiązującej w Polsce Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD -10), wyróżnia się sześć kryteriów diagnostycznych uzależnienia. Aby rozpoznać je u danej osoby, konieczne jest stwierdzenie, że spełnia ona minimum trzy z nich przez jeden miesiąc w ciągu ostatniego roku – wówczas mówić możemy np. o narkomanii.

Leczenie rozpoczyna się, gdy rozpoznane zostaną następujące kryteria:

1.      Trudna do opanowania potrzeba kontaktu (zażywania) z przedmiotem uzależnienia – tzw. głód

2.      Upośledzenie kontroli nad ilością, czasem lub intensywnością tego kontaktu (zażywania)- tzw. utrata kontroli

3.      Zmiana tolerancji (zapotrzebowania) na daną substancje lub aktywność

4.      Objawy odstawienia – tzw. zespół abstynencyjny

5.      Kontynuowanie danej czynności (np. zażywania) mimo świadomości szkód jakie ona przynosi

6.      Zaniedbywanie innych źródeł gratyfikacji, np. zainteresowań, pracy, kontaktów towarzyskich – zobojętnienie.

Rozwój uzależnienia polega na stopniowym przyznawaniu danemu zachowaniu coraz większego znaczenia jako źródłu gratyfikacji, przy jednoczesnym rozwijaniu mechanizmów obronnych, służących unikaniu konfrontacji ze szkodami, jakie przynosi.

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności