Wydarzenia

Epidemiologia, czynniki ryzyka i profilaktyka raka piersi

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem kobiet na świecie (25%) i najczęstszą nowotworową przyczyną zgonów wśród kobiet chorujących na nowotwór. Chore na raka piersi stanowią 36% kobiet żyjących z nowotworami. W populacji polskiej obserwujemy ok.18 tys nowych zachorowań rocznie - 25% wszystkich zachorowań na nowotwory kobiet w Polsce stanowi rak piersi.

Czynniki ryzyka zachorowania:

  1. Obecność mutacji BRCA1 i BRCA2 znacząco zwiększa ryzyko zachorowania.
  2. Występowanie nowotworów w rodzinie, szczególnie zachorowanie na raka piersi lub jajnika
    u krewnej w pierwszej linii pokrewieństwa.
  3. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem, większość zachorowań przypada po 50 r.ż.
  4. Wczesna pierwsza miesiączka oraz późne przekwitanie czyli wydłużenie okresu prokreacyjnego zwiększa ryzyko zachorowania.
  5. Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej jest istotnym czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania.
  6. U kobiet u których wykryto atypową hyperplazję nabłonkową stwierdza się pięciokrotne zwiększenie ryzyka zachorowania.
  7. Promieniowanie jonizujące.
  8. Spożywanie alkoholu, szczególnie systematycznego, nawet w małych ilościach.
  9. Nadmierne spożywanie tłuszczów i nadwaga sprzyjają zachorowaniu na raka piersi.

Możliwości profilaktyki pierwotnej w raku piersi są bardzo ograniczone, rola profilaktyki farmakologicznej nie jest jednoznacznie dowiedziona.

Decydujące znaczenie ma wczesne wykrycie nowotworu a więc profilaktyka wtórna. Dowiedziono że regularnie wykonywane profilaktyczne badania mammograficzne (skrining) istotnie zmniejszają ryzyko zgonu z powodu raka piersi.

Coraz większe znaczenie zyskuje poradnictwo genetyczne raka piersi dotyczące zarówno kobiet chorujących jak i zdrowych.

Zespół wysokiej predyspozycji dziedzicznej jest wywołany najczęściej mutacjami BRCA1 i BRCA2. Tylko ok. 5% kobiet jest nosicielkami tej mutacji jednak przy ich występowaniu ryzyko wystąpienia raka piersi wynosi 70-80% a raka jajnika 40-50%. Dodatkowo trzykrotnie wzrasta ryzyko zachorowania na inne nowotwory złośliwe.

Do badań genetycznych należy bezwzględnie kierować kobiety które zachorowały na raka piersi lub jajnika przed 45 r.ż., oraz kobiety z rodzin obciążonych zachorowaniami na raka piersi lub jajnika lub chore z rodzin obciążonych licznymi zachorowaniami w rodzinie (wywiad trzypokoleniowy).

Autor: Lek. med. Maria Srebro-Stańczyk

                                                                                             

                                                          

                                                                                            

Programy profilaktyczne

Logo Małopolski

Kontakt

Departament Zdrowia, Rodziny,
Równego Traktowania i Polityki Społecznej

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
ul. Racławicka 56, 31-017 Kraków

tel.: 12 63 03 202
e-mail: profilaktyka@umwm.malopolska.pl 

Profilaktyka

Profilaktyka zdrowotna to wszelkiego rodzaju działania mające na celu zapobieganie chorobom oraz innym czynnikom, które negatywnie wpływają na nasz stan zdrowia, zarówno indywidualnego jak i całej populacji